FİNANS

Yeni Nesil Bir Ödeme Aracı: İndirim Kodu

Bütün gazeteler, dergiler, televizyon ve radyolar ağız birliği etmişcesine Bitcoin’in önlenemez yükselişinden bahsediyorlar.

Yeni Nesil Bir Ödeme Aracı: İndirim Kodu
Daha 2 ay önce 6.000 dolar olan Bitcoin 12.000 dolar seviyesine varıp yatırımcısına %100 kazandırmış. Peki ya onun kadar değerli başka bir ödeme aracı olduğunu ama kimsenin bunu fark etmediğini söylesek: İndirim kodları. Bedava dağıtıldığı için dikkatinizi çekmemiş olabilir ama kripto paralara ilgi duyanların bu konuyu da incelemesi doğru olur.
 
Para Para Para
 
Dünya henüz bu kadar kalabalık değilken, insanların ihtiyaçları da gayet basit birkaç unsurdan oluşuyordu. Yüzyıllar geçtikçe gelişime açık olarak yaratılmış insanoğlunun ihtiyaçları da çoğaldı. Ve bu ihtiyaçları karşılamak adına trampa adı verilen değiş tokuş ekonomisiyle başlayan ticaret modelleri serüveni yerini önce değerli madenlerden oluşan metalik ödeme araçlarına ve ardından da maddi bir değeri olan kağıtlara yani banknotlara bıraktı. Yirmi birinci yüzyılın ilk yarısına geldiğimizde ise hala o filmlerde gördüğümüz uçan kaykaylara ve ışınlanan insanlara rastlamadık ama daha pratik ve modern ödeme teknolojilerine kavuştuk. Yürürken pantolon ceplerindeki bozuklukların şıkırdamadığı, hatta hırsızların eve girdiğinde çalacak para bulamayacağı günler geldi kapıya dayandı.
 
Teknoloji ile Geçmişe Dönüş
 
Teknoloji dünyayı o kadar küçülttü ki, artık oturduğunuz yerden dünyanın bir başka ucundaki bir olayı anında duyabiliyorsunuz veya dünyanın neresinde olduğunu bilmediğiniz bir diğer ucundan bakkaldan ekmek alır gibi alışveriş yapabiliyorsunuz. Bu açıdan bakıldığında teknoloji belki de bir “geçmişe geri dönüş” sinyali veriyor çünkü bir gezegeni bir köye dönüştürdü.
 
Peki aynı teknoloji, harcama yöntemlerinin değişmesini sağlayabilir mi? Değiş tokuş yöntemine değil, ama paraya olan bağlılığı azaltabilir mi? Pekala da azaltabilir.
 
Bunun alt yapısı hazır, hatta kullanılıyor. Fiziki paraya bağımlılığı azaltacak birçok yöntem var. Mesela cebimizde tomar tomar kağıt para taşımak yerine kredi kartı adı verilen plastik dikdörtgenler taşıyarak ödeme yapılabiliyor. Kredi kartını “eski” bulan yeni nesiller cep telefonu uygulamalarını ödeme aracı olarak kullanabiliyor. Kripto paralar ise, eli kulağındadır, çok yakında mahalle bakkalında bile geçmeye başlayacaklar gibi duruyor; ya da şu an bakıldığında o hızla ilerliyorlar. Bu sistemler her ne kadar fiziki para kullanmama yöntemleri olsa da temelde kaydi bir paraya bağlılar.
 
Paraya Bağlı Ödeme Araçları
 
Kredi kartları ve ödeme aplikasyonları her ülkenin merkez bankaları tarafından basılan paraların elektronik olarak ödenmesine dayanıyor. Türkiye’de tüm paralar Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından planlanıp belli bir politika ve strateji dahilinde piyasaya sürülüyor. Piyasaya sürülen paralarla ilgili bilgiler bu paraları kullananlarca tcmb.gov.tr adresinden takip edilebiliyor. Bu adresten Merkez Bankası’nın para politikaları, döviz ve efektif kur seviyeleri, finansal piyasa altyapılarına ilişkin prensipler ve günlük değişken rakamlar şeffaf şekilde paylaşılıyor. Kripto paraların ise merkezi bir kontrolü olmasa dahi, bir para karşılığı var. Şifrelenmiş dijital bir para olan kripto paralar, çok değişik markalar altında kümeleniyorlar ve değişik isimler altında alınıp satılıyorlar.
 
İnternette wikipedia.org adresinde yazdığı üzere ilk kez Satoshi Nakamoto adlı (kim olduğu bilinmeyen) bir kişi veya bir ekip tarafından dünyaya tanıtılan Bitcoin ile başlayan; ama Bitcoin’in çok hızlı bir şekilde yükselmesiyle popüler olan kripto paralar, bugün Ethereum, Litecoin, Monero, Zcash, Vertcoin, Dogecoin, Peercoin, Feathercoin, Reddcoin, Namecoin, Blackcoin, Novacoin, Quarkcoin, Megacoin ve pek çok farklı marka altında alınıp satılabiliyor. Arkalarında Blok Zinciri adı verilen bir dağıtık kayıt sistemi olan bu paraların kayıtları, Bitcoin Madenciliği adı altında genellenen ama bilgisayarınızın gücünü bu kayıt defterinin kullanımına sunmak anlamına gelen bir işlem sayesinde tutuluyor. Böylece sizin elinizdeki bir kripto paranın (yani para olarak geçen bir şifrenin) her bölümü başka bir bilgisayarda tutulduğundan dolayı kitlelerin gücü sayesinde sistem güvenilirlik ve inandırıcılık kazanıyor.
 
 
 
Paraya Bağlı Olmayan Ödeme Aracı
 
Karşılığı merkez bankaları veya piyasa tarafından kontrol edilemeyen tek bir ödeme çeşidi var: İndirim kodları.
 
Halk ağzında “indirim kodu” veya “kuponu” veya “çeki” gibi değişik isimler alan bu ödeme araçları; insanların harcamalarını kolaylaştırabilen, ihtiyaçlara daha ucuza kavuşturabilen, hatta ülke ekonomilerine katkı sağlayabilen bir yöntem. Diğer ödeme yöntemleri ile paraya ikame olması açısından benziyor, fakat bir para karşılığı olmadığı gibi para ile satın alınmayan bir ekonomik yapı oluşturuyor.
 
Alışverişi ucuzlatması açısından halk arasında severek kullanılan, ama çoğu kez “kod” deyip geçilerek önemi sanki gözden kaçabilen bu paraların ülke ekonomilerine nasıl katkı sağlayabileceği konusunu es geçmemeliyiz. Şöyle ki; şimdiye kadarki para yerine kullanılan ikame araçların hepsi temelinde maddi karşılığı olan araçlardı. Fakat indirim kodları genel teamülde bedava dağıtılan araçlar. Yani kısaca paranın yerine geçiyor, ama para değil. Alınıyor ama satılamıyor. İkinci eli yok çünkü bedava çoklanabiliyor. Ücretsiz dağıtılıyor olması onu yatırım yapılamaz kılıyor. İçinde yaşadığımız kapitalist düzene ne kadar ters düşüyor öyle değil mi?
 
 

İndirim Kodlarının Ekonomiye Katkı Teorisi
 
Şimdi biraz hayal gücü ve biraz da öngörü ile bedava dağıtılan bu kodların, kendini iyice geliştirip, belli bir sisteme kavuştuğunu düşünün. Belirli sektörlerde kullanılan kodların bir üretim algoritması altında geliştiğini öngörün. Harcamalar bu yöntemi kullanarak yapılsa ve bu sistemin hacmi hatırı sayılır büyüklüklere ulaşsa, sizce ekonomide daha az para kullanımı meydana gelmez mi? Paraya olan talebi düşüren yepyeni ve devrim niteliğinde bir sistem oluşmaz mı? Düşen para talebi merkez bankalarının elini rahatlatmaz mı? Piyasada dolaşan para miktarının azaltması ile enflasyon önleyici ve paranın değerini arttırıcı bir takım gelişmelere yol açmaz mı?
 
İnsanlar kendi bilgi ve becerileri ile bir değer ortaya çıkarıyorlar ve bu değeri kod olarak paylaşıp, ihtiyaçlarını karşılıyorlar. Konuya üretici açısından bakıldığında ise, daha çok satmak isteyen üretici, bu indirim kodlarını kendisi üretip, ürün ve hizmetini daha çabuk satıp, ekonomiye hız veriyor. “Alın Satın Ekonomiye Can Katın” diyen kamu spotu daha düne kadar televizyonlarımızda her akşam dinlediğimiz bir slogandı. Sadece düşünün, böyle bir sistem mümkün. Bakınız indirimkodu.com sitesi. Bu sitede üretici ve satıcıların indirim kodu adı verilen kodları bir kütüphane şeklinde insanların kullanımına ücretsiz sunulmuş. Kodların siteye iletilmesi de, siteden alınması da bedava. Yani paranın ve kapitalizmin neredeyse alternatifi bir ekonomi oluşmuş. Bu kodlarla alışverişin bir bölümü bedava yapılabiliyor; böylece piyasada daha az paraya ihtiyaç oluyor. Merkez Bankası Banknot Matbaası daha az kağıt ve mürekkep harcıyor. Emisyon hacmi daralıyor. Enflasyon azalıyor.
 
Kısacası belki de bir ütopyanın gerçekleşebileceği ve ancak değişik gözle bakanların görebileceği bir dünya yaratılıyor. Yani eğer bugün milyarlarca insan bilgisayarlardan matematiksel olarak kodlar üretip tüm dünyada geçerli olan dijital değerler oluşturabiliyorsa, aynı yöntemin daha da basitiyle merkez bankalarının banknot matbaalarına alternatif bir indirim kodları sistemi de pekala dünya çapında oluşturulabilir.
Okuyucu Yorumları0 yorum

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Mynet.com sorumlu tutulamaz.

İ.M.K.B endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, Uluslararası parite ve verileri eşanlı olarak verilmektedir. İMKB isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. İMKB ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen İMKB'ye ait olup, tekrar yayınlanamaz.

SPK'nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı:
"Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir."

İletişim Kurumsal Yardım Üyelik Yasal Uyarı

Copyright © MYNET A.Ş. Telif Hakları MYNET A.Ş.'ye Aittir

Mynet Finans Mobil Uygulaması

Finans Gündemini Anlık Yakalayın