---
title: "Ekonomistler büyüme verisini değerlendirdi"
date: "2019-05-31 12:15:09"
author: "AA"
tags: "finans"
canonical_url: "https://finans.mynet.com/haber/detay/finans/ekonomistler-buyume-verisini-degerlendirdi/295110/"
original_url: "https://finans.mynet.com/haber/detay/finans/ekonomistler-buyume-verisini-degerlendirdi/295110/"
---
# Ekonomistler büyüme verisini değerlendirdi
İSTANBUL (AA) - MURAT BİRİNCİ - Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvcı Tokalı, "Ekonominin, ikinci çeyrekte sıfır büyüme ortamına yakın, üçüncü çeyrekten itibaren de yıllık büyüme oranlarına geri dönebileceğini tahmin ediyoruz." dedi.
Geçen yılın ikinci yarısında daralarak teknik resesyona giren Türkiye ekonomisi, 2019'un ilk çeyreğinde yüzde 1,3 büyümeye işaret ederek teknik resesyondan çıkmış oldu. 2018'in aynı çeyreğine göre yıllık daralma yüzde 2,6 seviyesinde gerçekleşti.
Ekonomistler, öncü göstergelerin ikinci çeyrekte sıfıra yakın büyüme görülebileceğine işaret ettiğini ve yılın tamamında yüzde 1'e yakın bir büyüme görülebileceğini dile getirdi.
Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvcı Tokalı, ilk çeyrekte, çeyreklik bazda yüzde 1,3'lük büyüme oranı kaydedilerek,  
teknik resesyon ortamından çıkıldığını söyledi.
Yıllık bazda, geçen  
yılın son çeyreğinde yüzde 3 ve bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,6 küçülen ekonominin, ikinci çeyrekte sıfır büyüme ortamına yakın, üçüncü çeyrekten itibaren ise yıllık büyüme oranlarına geri dönebileceğini tahmin ettiklerini belirten Tokalı, "2019'un tamamı için büyüme tahminimizi yüzde 0,5 düzeyinde  
tutuyoruz." dedi.
Tokalı, 2019 yılının ilk çeyrek büyüme verilerine sektörel bazda bakıldığında sanayi üretim verilerinde düzeltilmiş olarak yüzde 4,8 düzeltilmemiş olarak yüzde 5,7 düzeylerindeki yıllık daralma oranlarından kısmen daha ılımlı olarak, katma değerinde yüzde 4,3'lük gerileme gözlemlediklerini dile getirdi.
Sanayi kesimindeki yavaşlamanın, ilk çeyrek büyüme performansındaki zayıflamanın ana unsuru  
olduğuna dikkati çeken Tokalı, şöyle devam etti:
"Hizmetler kesiminde yüzde 2,1 ile daha sınırlı kalan yavaşlamanın  
genel büyüme oranında daha şiddetli daralmayı engellediği anlaşılıyor. Bu  
noktada, bilgi ve iletişim, finans ve gayrimenkul ve kamu yönetimi  
faaliyetleri destekleyici sektörler olarak beliriyor. Tarım sektörü de geçen  
yılın yüksek baz etkisine rağmen yüzde 2,5'lik büyüme oranıyla, negatif  
büyüme ortamını hafifleten diğer bir katkı unsuru olarak beliriyor.
Harcamalar bazında  
büyümenin kompozisyonunda ise net dış talep önemli destekleyici  
olmaya devam ediyor. Net iç talepteki daralmanın büyümeden 12,1 puan  
götürürken, net ihracatın 9,4 puanlık dengeleyici katkı sağladığını  
hesaplıyoruz. Son üç çeyrektir net dış talep iç talebin negatif etkisini ciddi  
ölçüde azaltıyor. Net dış talebin büyümeye katkısının devam etmesini  
beklemekle birlikte, hem küresel ekonomide yavaşlama hem de iç talepte  
yeniden dengelenmenin oluşmasıyla, ikinci çeyrekten itibaren dış ve iç  
talep kompozisyonundaki farklılaşmanın daha makul boyutlara gelmesini  
bekliyoruz."
Banu Kıvci Tokalı, güven ortamı ve yeniden dengelenmeyle, yatırım ve stoklarda tekrar  
artış eğilimine dönülebileceğini söyledi.
Yılın ilk çeyreğinde iç talepteki zayıflamada,  
özel tüketim, yatırım ve stoklardaki düşüşün ana etkenler olduğunu dile getiren Tokalı, "Stoklar son iki çeyrektir azalışta. Ancak, güven ortamında  
toparlanma ve ekonomide yeniden dengelenme süreciyle, ekonomik  
birimlerin tekrar stok artırma eğilimine döneceğini ve büyümeye destek  
unsuru olacağını tahmin ediyoruz. Diğer taraftan, kamu tüketim  
harcamaları büyümeye destek faktörü olmaya devam ediyor." değerlendirmesinde bulundu.
\- "Teknik resesyondan çıkıldı"
AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi de yılın ilk çeyreğinde milli gelir değişiminin yüzde 2,6 ila 2,5 olan piyasa beklentisinden fazla daralma kaydettiğini söyledi.
Büyüme trendinin gücüne ilişkin göstergeler önceki çeyreğe göre artışa ve teknik resesyondan çıkışa işaret ettiğini belirten Bürümcekçi, "Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, işgünü eksikliği nedeniyle 2019 yılı ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 2,3 azalırken, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,3 artış göstererek teknik resesyondan çıkışa işaret etti." ifadelerini kullandı.
Bürümcekçi, üretim yöntemiyle hesaplanan GSYH'yi, ilk çeyrekte sanayi, inşaat ve hizmetlerin aşağı çektiğini dile getirdi.
Harcamalar yöntemiyle hesaplanan GSYH verilerine göre, ilk çeyrekte özel tüketim, yatırımlar ve stokların büyümeyi aşağı çekerken, net dış talebin rekor katkı verdiğini vurgulayan Bürümcekçi şunları kaydetti:
"Net dış talep büyümeye 9,4 puan katkı verdi. Bu ise, endeks tarihinin rekor katkısı oldu. Hanehalkı tüketim harcamaları alt grupları arasında en fazla düşen grup dayanıklı mallar olurken, dayanıksız mallat artış gösteren tek grup oldu. Gayrisafi sabit sermaye oluşumunda makine-teçhizat yatırımları sert daralma gösterdi.
Önümüzdeki dönem görünümünü ele aldığımızda; ilk sinyaller milli gelirin 2019 yılının ikinci çeyreğinde de daralacağına işaret etmekte. Bu yıl büyüme olup olmayacağını son dönemde sıkılaşan finansal koşulların ne ölçüde iyileşeceği, ivme kaybetmeye başlayan bankacılık kredi hacminin ne kadar yükseleceği ve dış talep koşulları belirleyecektir. Bu doğrultuda, 2019 yılı büyümesi için daha önce yüzde 0,2 ile daralma olarak aşağı revize ettiğimiz tahmin üzerinde risklerin aşağı yönde devam ettiğini düşünmekteyiz."
