Dolara Merkez Bankası nasıl müdahale edebilir?

Dolarda görülen rekorlar karışında yılbaşından bu yana TL yüzde 30 değer kaybetti. Reuters, değer kaybeden TL karşısında Merkez Bankasının devreye sokabileceği önlemleri 7 senaryoyla özetledi.

Dolara Merkez Bankası nasıl müdahale edebilir?

Dolarda görülen yükselişler karışında yılbaşından bu yana TL yüzde 30 değer kaybetti. Reuters, değer kaybeden TL karşısında Merkez Bankası'nın devreye sokabileceği önlemleri 7 senaryoyla özetledi.

Merkez Bankası'nın siyasi çekincelerle gerekli para politikası tepkisini vermekten çekinebileceği endişesi ve ABD Türkiye ilişkilerinin ambargolarla birlikte daha da kötüleşmesi TL'yi r değer kaybına uğradı.

TL yılbaşından bugüne dolar karşısında yüzde 30 civarında değer kaybederken Nisan başından beri gerçekleştirilen 500 baz puanlık faiz artışına karşın TL'de satış baskısı kuvvetini artırarak devam ediyor.

TL'deki değer kayıplarının bankalara, döviz borçlu şirketlere ve ekonominin geneline etkisinden endişe ediliyor.

Yatırımcılar kendisini faizin düşmanı olarak tanımlayan ve faizi de kötülüklerin hem anası hem de babası olarak nitelendiren Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın seçimleri kazanmasıyla birlikte TCMB'nin gerekmesi halinde bir faiz adımı atmaktan çekinebileceğinden endişe ediyor.

TCMB ise TL ye ilişkin bir seviye hedefinin olmadığını belirtirken TL'deki değer kaybının enflasyona etkisini yakından izlediğini, gerekirse ek sıkılaştırma yapabileceğini belirtiyor.

Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya ise 31 Temmuz'daki son açıklamasında kısa süre önce 500 baz puan artışla yüzde 13.4'a enflasyon tahminlerden belirgin sapma olması halinde "tereddüt etmeden" ek sıkılaştırma yapılacağı sözü vermişti.

Reuters'da bu hafta yayımlanan bir analize göre de TCMB'nin ana senaryosunda yer alan "sıkı para politikasının uzun bir müddet korunma" söyleminden "daha sıkı para politikasının daha uzun süre uygulandığı" senaryoya doğru ilerlediği görülüyor.

**Geçmişte yapılanlar da düşünüldüğünde TCMB'nin olası senaryoları ise şöyle şekilleniyor:

1/SÖZLÜ MÜDAHALE**

Sözlü müdahale en kolay ancak en etkisiz yöntemlerden biri olarak görülüyor. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak ya da TCMB Başkanı Murat Çetinkaya yapabilecekleri açıklamalarla piyasayı sakinleştirmeye çalışabilir. Ancak yatırımcılar sözlü müdahalelerin kalıcı bir etki yaratmayacağını, en iyi ihtimalle geçici bir iyimserlik oluşturabileceğini düşünüyor.

Capital Economics'ten William Jackson, "Bu süreç sözlü müdahaleden çok daha fazlasına ihtiyaç duyuyor" diyor.

2/BEKLE GÖR POLİTİKASI

TCMB son PPK kararına "para politikası kararlarının gecikmeli etkileri"nin izleneceğini eklerken piyasalar bu söylem değişiklikiğinin bankanın bir sonraki adımı atmadan önce bu güne kadar attığı adımların gecikmeli etkisini görmek istediği şeklinde yorumlandı.

TCMB'nin bir sonraki faiz kararı 13 Eylül'de gerçekleşecek ve bu toplantıya kadar bu söylemini sürdürmesi de olası. Ancak yatırımcılar 13 Eylül'e kadar TCMB'nin her hangi bir faiz adımı atmadığı senaryonda TL'de sert kayıpların devam edebileceğini ve kredibilitenin zedelenebileceğini öngörüyor.

3/DÖVİZ LİKİDİTESİ RAHATLATICI ADIMLAR

TCMB'nin geçmiş dönemde faiz adımları öncesi gerek volatiliteyi sınırlamak gerekse bankacıların değimiyle "gelişmeleri izliyorum" mesajı vermek adına dönem dönem zorunlu karşılıkları kullanarak piyasaya döviz genişletici önlemler alıyor.

Bu önlemler genellikle faiz artışı öncesi atılıyor ve sözlü müdahaleler ile birlikte genellikte peyder pey yapılıyor.

Mayıs ayında TL'de yaşanan sert değer kayıpları döneminde TCMB 4-5 farklı zorunlu karşılık ve NDF adımıyla 10 milyar dolar likidite serbest bırakmış bunun yanında sözlü müdahale ve sadeleştirme de gerçekleştirmişti.

Banka bu Pazartesi günü de benzer bir zorunlu karşılık adımıyla yaklaşık 2.2 milyar dolar dövizi serbest bıraktı.

4/GÜÇLÜ PARA POLİTİKASI TEPKİSİ

Yatırımcılar TL'deki güven eksikliği kaynaklı satış baskının ortadan kalkması için ise en kuvvetli adımın TCMB'nin politika faizinde bir artış olduğu görüşünde. Bankacılara göre faiz artışı ile birlikte verilecek bağımsızlık mesajı atılacak adımın büyüklüğünden bile değerli de olabilir.

BETAM Direktörü Profesör Doktor Seyfettin Gürsel, bugün Reuters'da yayımlanan söyleşide "Eğer cumhurbaşkanı para politikasının mevcut koşulların gereklerine uygun bir şekilde yürütüleceğini açıkça ilan eder TCMB de bununu aldığı kararlarla ispatlarsa TL'de kayıp durur" dedi.

Başta yabancılar olmak üzere yatırımcıların TL'deki sert kayıplara karşın bankanın politik gerekçelerle faizleri sabit tutmak istediği düşüncesi TL'deki değer kaybının katlanarak artmasına neden oluyor.

Bu endişe son enflasyon raporunda Çetinkaya'ya sorulduğunda ise "Hangi sebeple olursa olsun sizle paylaştığımız enflasyon tahmin patikasından belirgin ve kalıcı bir sapma olacağı kanısı kurulda oluşursa gerekli adımlar atılır, bunun karşılığı ilave bir parasal sıkılaştırmaysa bu gerçekleştirilir" demiş ve "gerekiyorsa ilave sıkılaştırmayı da kurul tereddüt etmeden gerçekleştirir" sözleriyle bankanın araç bağımsızlığını savunmuştu.

Yatırımcıların artan risk algısı nedeniyle artık Türkiye'den daha fazla reel faiz istediğine dikkat çeken Jackson, "Enflasyonunun yüzde 16'ya yaklaştığı bir yerde faiz oranları da yüzde 20'nin üzerinde olması gerekiyor. Şuanda yüzde 17.75'te" dedi.

5/ ALIŞILAGELMİŞİN DIŞINDAKİ PARA POLİTİKASI

TCMB daha sıkı bir para politikası bileşimi için PPK kararına ise mecbur değil. Bankanın bir kaç gün içinde PPK'yı toplamadan TL fonlama politikasını farklılaştırarak 300 baz puana ulaşan sıkılaştırma adımı atması da mümkün.

Banka faiz koridorunun en üst bandından fonlama yaparak ortalama fonlama maliyetinin yüzde 17.75 seviyesindeki politika faizinin 300 baz puan üzerinde yüzde 20.75'te oluşturulabilecek bir para politikası bileşimine de sahip.

Bu adımın TL'ye ilk etkisi neredeyse politika faizi artışı kadar kuvvetli görülüyor. Çünkü teknik olarak atılacak adım bir üzeri kapalı da olsa bir faiz artışı. Ancak kısa süre önce tamamlanan sadeleşme adımından vazgeçmek anlamına geleceği için bu adım bankanın planlarına bugün için tam olarak uymuyor. Uzun dönem etkileri de düşünüldüğünde piyasa üstü kapalı bir faiz adımı beklemiyor.

6/ DOĞRUDAN DÖVİZ MÜDAHALESİ

Bu ihtimale de TCMB'nin söylemleri ve nispeten düşük net rezervleri göz önüne alındığında ihtimal verilmiyor.

Bankacılar TCMB'nin net rezervlerini 20 milyar dolar olarak hesaplarken bankanın toplam 100 milyar dolar rezervi bulunuyor.

TCMB'nin de dile getirdiği üzere uluslararası merkez bankacılığında artık doğrudan döviz müdahalesi kabul görmeyen bir politika aracı. Gelişmekte olan merkez bankaları net rezervlere etkisi sıfır olan NDF gibi uygulamalara yönelmeyi tercih ediyor.

7/ SERMAYE KONTROLLERİ

Bazı yabancı bankaların notlarında bir ihtimal olarak gösterilse de sermaye kontrolü hem siyasiler hem de Merkez Bankası yetkilileri tarafından böyle bir kararın "değerlendirmeye dahi alınmadığı" bir çok kez dile getirildi.

Piyasa dostu olmayan adımlar olarak da nitelendirilen sermaye kontrolü, dalgalı döviz sisteminden ve kambiyo rejiminde geriye gidiş yetkililer ve siyasiler tarafından uygulanabilir bir politika olarak görülmüyor, konunun değerlendirmeye dahi alınmadığına dikkat çekiliyor.Reuters

YORUMLARI GÖR ( 0 )
Okuyucu Yorumları 165 yorum
Bağımsız bir yargı olmadığı sürece ne yapılırsa yapılsın dolar değişmeyecek.
dua etsek faydası olmaz mı .......
olur olur birde akkoyunlar gibi meeee ler bay recep gibi eeeyyy lersen her şey düzelir
Net döviz rezervimiz 20 milyar dolar, toplam rezerv 100 milyar dolar ne demek ? lütfen millete açıklayın ! Vatandaşın döviz ve altın mevduatlarınin güvencesi olarak bankalarda bloke edilen zorunlu karşılıkları da rezerve dahil mi ediyorsunuz ?
@ferdagoksel Adaletin olmadığı yerde Allah duaları kabul eder mi acaba. Sanırım masumları ahı tutuyor....
@jomba sen ismini yazmışsın. JOMBA. kimseye birşey SÖYLEMENE hakkın kalmamış. jomba... BU İŞLER DÜZELİRDE SEN NASIL DÜZELECEKSİN ONU DÜŞÜN.
Kısaca hepsi fasa fiso bunun adı tedbir ise ben de eşeğim
bence ekonominin başında kim varsa istifa etsin resmen bu basiretsizliklerinin sonucudur dolar çıkmaz demekle doların durmadığının israf ve plansız olmayan parayı harcamanın bedelidir bu çokta akıllı olmaya gerek yok herşey ortada bu zihniyetin değişmesi lazım hepsi bu
senaryoyu siz yaziyorsunuz ,maddi sponsor vatandaş bu iş atadan kalan malı satmakla olmuyor.....
Bu müdahaleler dövizi ancak geri çeker ama frenlemez, 1 2 ay sonra tekrar tavan tavan gider. Hükümet aşırı savurgan ve rantçı politikadan vazgeçmeli, üretim için fabrikalar açmalı başka yolu yok.
16 senedir ihaleleri alan saysan 10 firma yoktur. Kasalarindaki banka hesaplarındaki dolarlari TL 'ye cevirdikleri an hızla bir düşüş görülecektir. birde gemicikler var mesela devlete bağışlasın yine bir düşüş görülecektir. Öyle vatandaşın 500 1000 dolarını bozulmasıyla bu işler düzelmez bu ülkedeki para babalarının ihale alan holdinglerin bozdurmasi gerekir.
7 senaryo başarılı olur mu bilmem ama bu gidişle yılbaşına kadar dolar 7 TL olucak gibi..
@tayfun_figen bence 8i bulur bir günde 1 lira arttı dolar
yapabilecekleri tek şey oturup çökmeyi seyretmek...durum o kadar vahimki yerel seçime kadar bile dayanamadılar..herşeyiyle çöktü ülke....pırıl pırıl ülkeyi 15 senede çöp ettiler..(sakın yol yaptılar demeyin..küfrederim...)
@ileridemokrasim yok yol yapmadılar köprü yaptılar geçendende geçmeyendende seve seve para alıyor yandaşları :))
Merkez bankasının yapacagi tek şey avuçlayacak ;-)
Altına yapar üstüne oturur. Başkada bişey olmaz..
DOLAR İNECEK BENCE .4.80 OLACAK KÜÇÜK YATIRIMCI TUZAĞA DÜŞMESİN ELİNDEKİNİ KAYBEDER BÜYÜK FİRMALAR AV TOPLUYOR
@kerem.ist3458 yıl sonu 7 tl olur ülkene doviz giriyormu kardeşim yok nasıl düşecek samanı bile dışardan alan ülken şu turizm sezonu bitsin ozaman asıl yükselişi TL nin düşüşünü görürsün..
@kerem.ist3458 , 4,80 SENİN İÇİN YETERLİMİ :
meekez bankası hiç bişey yapmamalı. yaptıkça dolar coşar. su akar yolunu bulur. bu dolar dışardan 3-5 lafla yükseliyor yine 3-5 lafla düşer. mecburen kendileri frenleyecekler. türkiye siyasetinden asla ödün vermemelidir. abd şımarıklığını kendine yapsın bize değiş
Dolar 6 tl koşuyor
bu güne kadar ne yaptıkı bundan sonra ne yapsın 10 gün önce 1 puan arttırıp rahibi salsan en azından 5 altında kalırdı şimdi sıkıp sıkıp sonra 5 yapsanda bişey değişmez
hepsi tırt dolae tekrar ilerler bildiğini yapar o kadar
Burda akp ye oy veripte ağlayan varsa benden yana size hakkımı helal etmiyorum akp olduğu sürece bu ülkeye huzur yok
bu adamlar başımızda durdukça bu memleket gün yüzü göremez...adam damadını hazine bakanı yaptı kardeşim...sen yatırımcı olsan bu ülkeye gelirmisin..yabancılar bunların içyüzünü çok iyi biliyor...bunların en tepesindekinden en aşağıdakine kadar hepsi kifayetsiz adamlar..şu yeni bakanların haline bir bak...
$ la alıp/borçlanıp TL ile satmaya kalkarsan, ülkenin değerlerini $ bazında endekslersen, en önemlisi üretmiyorsan borçla büyüyen ekonomide bir yere kadar dayanır.. Dış mihrakların falan oyunu değil yaşadıklarımız.. Basiretsiz idarecilerimizin yaptığı yanlışlar.. Elindeki avucundakini bozdurmakka hiç kimseye destek olmazsın. Sana bunu diyenlere bir bak. Hepsinin altındaki arabalar dış mihrakların üretimi. Millet açlıktan nefesi kokarken senin neyine yazlık saray diyemiyorsa; bu milletede müstehak bu sonuç!! Beter olun !!
Yanlis. Şaaaak 10 milyar dolar basacaksin. Dolar bi gevsiycek. Şaaaak bi 10 milyar dolar daha basacaksin. Anam noluyor dicek millet dolar bozacak. Sonra bir şaaaak 10 milyar dolar daha. :) konusuldu bunlar sayin mynet :)
@bilbo_baggins_1984 SONRA ŞŞAAAAK DOLAR 10 tl
Ey ülkücüler ey bahçeli ve mhp bu ülkenin bu hale gelmesinde sizin de çoo payınız var o kadar mı tatlıydı be koltuk yazıklar olsun size
Haksızlıklar karşısında susan bir millet olduk müstehak
Adamlar akıl veriyor gülelimmi ağlayalımmı...
BENCE DE DOLARIN TÜM DÜNYADAN KALDIRILMASI İÇİN VE ÜLKELERİN KENDİ PARALARI İLE ALIŞ VERİŞ YAPACAKLARI DOLA KÖLELİĞİNDEN KURTULABAİLECEKLERİ BİR SENARYO YAPILASI GEREKİR BU BU GÜN OLACAK YARIN GENE OLACAK KÖKLÜ ÇÖZÜM ÜRETİLMESİ LAZIM TÜM DÜNYA ORTAK OLUP
@muratsenazeynep arkadaşım olaya nekadar uzaksın dolar euro yükselmiyor TL değer kaybediyor hiçmi okumazsınız hiçmi araştırmazsınız..
ekonomi bilgin dudak uçuklatıcı.hayret ve hayranlık uyandırıcı....sizler bu karanlığa destek verenlersiniz.
@muratsenazeynep İKİ ÜLKE ARASINDA ALIŞVERİŞ YAKLAŞIK AYNI TUTARDA DEĞİL İSE? NE YAPALIM BİZ BU KADAR IRAK DİNARINI? ALMANYA NE YAPACAK ELİNDEKİ O KADAR TL'Yİ?
Sela okutun dış güçler darbe yapıyor
BAĞIMSIZ YARGI İLE EKONOMİNİN NE ALAKASI VAR.
@mutlu_sutcu bir mal aldın arızalı yada kusurlu adam sana yumruğunu gösterip buna konuş derse ne yaparsın yargıya başvurursun yargı malı sana satan adamın tarafında ise kazanamassın ve yediğin kazıkla kalırsın ama yargı tarafsız olursa kazanırsın ve zarara uğramassın
soyle var bagimsiz yargi olmadihi icin yabancilar burada yatirim yapmiyo oara gekmiyo sende herseyi disaridan akdihin icin ekonomin yerle bir oluyo bastimi simdi kafan biraz
sal gitsin suriyelileri avrupaya a** at içeri siyasi fetoculari.... al petrolünü irandan gazida rusyadan... yasakla bes seneligine haci umreyi.... vs vs vs ben mi verim sana tüyolari
@d.sk meclise fetönün siyasi ayağı ortaya çıksın diye verilen önerge daha yeni akp mhp oylarıyla red edildi
@d.sk vallahı doğru.. kesinlile katılıyorum..yüğine sağlık
@d.sk Amaçları güzelim ülkemizi güzel yerlere getirmek olsaydı dediğini çoktan yapmışlardı.
MB'NIN ELİNDE MÜDAHALE EDECEK DÖVİZ YOK, KİMSE DE SÖZLÜ MÜDAHALELERİ YEMİYOR ARTIK, FAİZ ARTTIRMANIN DA ÇARE OLMADIĞI TECRÜBE İLE SABİT. TEKRAR MB'ININ BAĞIMSIZLIĞI SAĞLANMAZSA, EKONOMİNİN BAŞINA MEHMET ŞİMŞEK GİBİ YABANCI SERMAYENİN GÜVENECEĞİ YETKİN BİR İSİM GELMEZSE, KANAL İSTANBUL SAFSATASINA SON VERİLİP, İSRAF ÖNLENMEZSE MB'NIN YAPABİLECEĞİ BİR ŞEY YOK. KORKARIM MEVCUT İKTİDARIN ÖNÜNDE TEK SEÇENEK KALCAK, SERMAYE KONTROLLERİ. AMA BU ÇOK TEHLİKELİ BİR ADIM OLUR, TÜRKİYE'Yİ 30-40 SENE GERİYE GÖTÜRÜR, RAHATLAMA DA GEÇİCİ OLUR.
@orhan_tuban_1966 yemez kardeşim bunlarda yemez üretmeyen bir ülke eğer dışarıya birşey satamıyor üstüne samanı bile dışardan alıyorsan ülkende doviz artışı olur aslında TL değer kaybeder yani dolar artmıyor TL değer kaybediyor.. fabrika yapmak imalat yapmak yerine 16 sen betona yatırım sonu bu.. milleti yerli milli diye kandırdılar sonuç ne yerli ne milli sonuç batak oldu..
Doları 3 tlye sabitleyin 2 yıl bakın bakim kim at koşturacak.borsayida koruma altina alin cozum cok yeterki cozmek isteyin
@mds08 sonrada petrolü olan venezuellea gibi açlıktan kırılalım dolar 50 tl olsun öylemi istiyorsun
@mds08 Serbest piyasa da doları nasıl sabitleyeceksin akıllı ? Farz edelim bu yapılırsa dolar 10'u bile geçer.
Millette tepki yok ya
merkez bankasının kasası boş olduğu için yapacak bir şeyi yok. hikaye. çökmüş bir ülkenin çökmesini izlemeye gerek yok zaten çökmüş. bu arada 5,48 oldu. geçmiş olsun.
Hiç ama hiç kimse ağlamasın.
Akp ye oy verirsiniz ha.... daha duuur bunlar iyi gunler... daha imf ye borc verecez yawwww.cok gucluyuz cokkk
Bu halk seçtiği adamların ceremesini hep beraber çekene kadar hiçbir şey değişmeyecek. İnadına takım tutar gibi partiye oy atanlar hepimizi yaktı yıktı.
dolar şu dk itibariyle 6 TL....AÇLIKTAN NEFESLER KOKMAYA BAŞLAR YAKINDA...ÜLKE HAKKETTİĞİ YERE DOĞRU SÜRÜKLENİYO
@feritgfb sen de elini ovuşturuyor olmaslısın, aferin sana
@akifhoca sen ve senin gibiler de eserleriyle övünüyor olmalı. aferin sana.
önceki bir haberde dolara karşı kaybın yüzde 40 olduğu yazılmıştı, ancak şu an yüzde 30 yazıyor. gerçekten ne oluyor, ne bitiyor, hakikat nedir? şaşırmış vaziyetteyiz...
2002 de dolar 1.5 idi.. simdi 5 katı ?
@erogluerkan 5x1,5:7,5 senin matematik kayserili galiba
@kral295 7,5 değil kardeş 6. Biz uçuyoruz, sen yanlış hesaplamışsın.
Dolar 7 Akpliler meeee şak şak şak
boş verin kanal istanbul doyurur nasıl olsa milleti kimsenin umrunda degil bu yükseliş siz niye umursuyonuzki verin mehteri gitsin
Battık arkadaşlar bunun başka bi açıklaması yok, hükümet hala polyannacılık oynuyor, gizliyor saklıyor ama nereye kadar? Yakında dolar haberlerinede yayın yasağı getirmesinler..
Diğer Haberler