Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın emekli aylıklarının belirlenmesinde yaş ve prim gün sayısının dikkate alınacağına yönelik açıklamasının ardından gözler yapılacak yeni düzenlemeye çevrildi. Milyonlarca emekliyi ilgilendiren çalışmada kimlerin ne kadar artış alacağı merak edilirken, Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun olası zam oranlarına ve bütçeden ayrılabilecek kaynağa ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye'de her ay düzenli aylık alan 17 milyon 168 bin 674 kişinin bulunduğunu belirten Erdursun, bu sayının tamamının kendi primleriyle emekli olanlardan oluşmadığına dikkat çekti. Uzman isim, dul ve yetim aylığı alanların da dahil olduğu toplam tabloyu açıklarken, 2027 yılında emekli maaşlarına yansıyabilecek artışın nasıl hesaplanabileceğine ilişkin örnekler verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yaş ve prim gün sayısının dikkate alınacağına yönelik açıklamasını değerlendiren Erdursun, düzenlemenin yalnızca 65 yaş üstündekilere yüksek zam yapılacağı anlamına gelmediğini vurguladı.
Türkiye'deki emekli sayısına ilişkin rakamları da paylaşan Erdursun, kendi primleriyle emekli olarak halen aylık alanların sayısının 12 milyon 335 bin 597 kişi olduğunu belirtti. Diğer aylık türlerine ilişkin dağılım ise şöyle:

Erdursun, Türkiye'de toplam 16 milyon 356 bin dosya üzerinden 17 milyon 168 bin 674 kişinin her ay düzenli ödeme aldığını söyledi. Bu kişilerin yüzde 71,9'unun kendi primleriyle emekli olanlardan, yüzde 26,2'sinin ise dul ve yetim aylığı hak sahiplerinden oluştuğunu ifade etti.
Erdursun, emekli sayısına ilişkin değerlendirmesinde şu ayrımın önemli olduğuna dikkat çekti:
"17 milyonun üzerinde emekli yok. Hak sahibi olarak dul yetimlerle beraber toplamda 17.168.000 674 kişi var."

Emekli maaşlarına yapılması beklenen artışta sosyal güvenlik bütçesinin de belirleyici olacağını belirten Erdursun, 2026 yılı için 2 trilyon 75 milyar lira olarak belirlenen sosyal güvenlik bütçesinin, yüzde 66,2 oranında artırılarak 3 trilyon 450 milyar liraya çıkarıldığını aktardı.
Bütçedeki artışın 1 trilyon 374 milyar liraya karşılık geldiğini söyleyen Erdursun, bu tutarın tamamının emekli aylıkları için kullanılamayacağını vurguladı. Sağlık harcamaları ve diğer ödemelerin de bütçe kapsamında bulunduğunu belirttikten sonra, emeklilere aktarılabilecek ilave kaynağın yaklaşık 850-852 milyar lira seviyesinde olabileceğini değerlendirdi.
Erdursun, "Enflasyon farkı, refah payı toplamda emeklilere 852 milyar dağıtılabilir. Ek ayrıca bütçeler belirlenecek mi? Belirlenir ise emeklilere daha fazla oran ve rakam da yansıtılabilir." dedi.
Şebnem Arda Boğa’nın Youtube yayınında konuşan Erdursun, mevcut bütçe transferi üzerinden yapılan hesaplamada emeklilere yaklaşık 850 milyar liralık kaynak aktarılabileceğini ifade etti. Ancak bu tutarın kesinleşmiş bir ödeme olmadığını, bütçeye ilave kaynak aktarılması halinde hesaplamaların değişebileceğini de belirtti.

Erdursun'un değerlendirmesine göre, yaklaşık 850 milyar liralık kaynağın emekli aylıklarına yansıtılması durumunda kişilerin alacağı artış miktarı farklılık gösterecek.
Uzman isim, mevcut tahmininde emeklilerin aylıklarında 1.283 lira ile 5.133 lira arasında artış olabileceğini, daha fazla prim yatıran ve prim gün sayısı yüksek olan bazı kişilerde ise bu tutarın 7-8 bin liraya kadar çıkabileceğini söyledi. Ancak bu seviyede artış alabilecek kişilerin oranının oldukça düşük olacağını belirtti.
Dul ve yetim aylığı alanların ise hak sahibi oldukları hisse oranına göre farklı tutarlarda artış alabileceğini ifade eden Erdursun, yüzde 25, yüzde 50 ve yüzde 75 oranındaki aylık payları üzerinden örnekler verdi.
Buna göre, kendi emekliliği bulunan ancak eşini kaybettiği için eşinden dolayı yüzde 50 oranında aylık alan bir kadının maaşında ortalama 2 bin 373 liralık artış görülebileceğini belirtti.
Kendi emekliliği bulunmayan ve eşinin vefatı nedeniyle yüzde 75 oranında aylık alan kişilerde ise artışın ortalama 3 bin 111 liraya ulaşabileceğini dile getirdi.
Kendi primleriyle emekli olanlarda ise ortalama 5 bin 133 liralık artış ihtimalinin bulunduğunu aktaran Erdursun, 850 milyar liralık kaynağın bu hesaplamalara göre dağıtılması halinde bütçenin ancak söz konusu artışlara yeteceğini ifade etti. Ayrıca bu rakamların kesin olmadığını, ilave bütçe transferleri yapılması durumunda değişebileceğini vurguladı.

2027 yılında emekli aylıklarının belirlenmesinde öncelikle enflasyon farkının uygulanacağını belirten Erdursun, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için ortalama yüzde 10, memur emeklileri için ise yüzde 8 oranında artış öngördüğünü söyledi.
Bu artışların mevcut emekli aylıklarına ekleneceğini ifade eden Erdursun, en düşük emekli aylığının ise otomatik olarak yükselmeyeceğine dikkat çekti. En düşük aylığın artırılabilmesi için yasal düzenleme yapılması gerektiğini belirtti.
Mevcut 23 bin 552 liralık en düşük aylık üzerinden hesaplama yapan Erdursun, enflasyon farkının eklenmesiyle bu tutarın yaklaşık 25 bin 900-26 bin lira seviyesine ulaşabileceğini kaydetti. Ancak en düşük tamamlanan aylığın ayrıca yasal düzenlemeyle artırılması gerektiğini vurguladı.
Erdursun, en düşük emekli aylığının 30 bin liraya çıkarılabileceğini düşündüğünü belirterek, "Yani 30.000 liranın altında ben aylık olmayacağını düşünüyorum." değerlendirmesinde bulundu.

Mevcut maaşlara yüzde 10 enflasyon farkı uygulanması halinde oluşabilecek örnek rakamlar ise şöyle:
| Mevcut emekli aylığı | Yüzde 10 artış sonrası |
|---|---|
| 25.000 TL | 27.500 TL |
| 30.000 TL | 33.000 TL |
| 35.000 TL | 38.500 TL |
| 40.000 TL | 44.000 TL |
| 50.000 TL | 55.000 TL |
| 75.000 TL | 82.500 TL |

Enflasyon farkının ardından emekli aylıklarına yaş ve prim gün sayısına göre ilave artış yapılabileceğini belirten Erdursun, bu kapsamda yüzde 5, yüzde 7, yüzde 10, yüzde 12 ve yüzde 15 gibi farklı zam dilimlerinin uygulanabileceğini öngördü.
Uzman isme göre, prim gün sayısı ve yaş yükseldikçe uygulanacak ilave artış oranı da farklılaşacak. Bu nedenle 5 bin, 7 bin, 8 bin, 9 bin veya 10 bin prim günü bulunan emeklilerin aynı oranda zam alması beklenmiyor.
Erdursun, kendi değerlendirmesinde ilave artışın en fazla yüzde 15 seviyesinde olabileceğini düşündüğünü söyledi.
Bu duruma ilişkin örnek de veren Erdursun, 65 yaşında, 9 bin prim günü bulunan ve 35 bin lira emekli aylığı alan bir kişinin maaşında yaklaşık yüzde 15 ilave artış yapılabileceğini, böylece aylığın 40 bin liraya çıkabileceğini ifade etti.
Buna karşılık 50 yaşında ve 5 bin 900 prim günü bulunan, 35 bin lira aylık alan başka bir emekliye yüzde 15 yerine yüzde 7,5 oranında artış uygulanabileceğini belirten Erdursun, bu durumda maaşın 37 bin 625 liraya yükselebileceğini dile getirdi.

Emekli maaşlarına yapılacak ilave artışın belirli bir hesaplama yöntemiyle dağıtılabileceğini söyleyen Erdursun, her prim gününe ayrı bir değer verilmesinin gündeme gelebileceğini ifade etti.
Bu sistemde emeklilerin prim günleri arasındaki farkın hesaplamaya dahil edileceğini belirten Erdursun, her ilave günün maaş artışına belirli bir katkı sağlayacağını söyledi.
Erdursun, "Her bir günün değeri olacak. Her bir güne bir rakam belirleyecekler. Yani bir tutar belirleyecekler. Etkileme oranını hesaplayacak. Her bir gün fazlalığına belli bir kuruş katkısı olacak." ifadelerini kullandı.
Bu katkıların toplamda bin, 2 bin veya 5 bin lira seviyelerine ulaşabileceğini belirten Erdursun, emekli aylıklarında yaş ve prim gün sayısını birlikte dikkate alan bir formülasyonla artış yapılabileceğini düşündüğünü aktardı.
Okuyucu Yorumları 0 yorum