Enflasyon nedir? Fiyatların belirli bir dönem içerisinde ne kadar değiştiğini bize gösterir. Enflasyona baktığımız zaman mevcut fiyatlar, bir önceki yılın aynı dönemindeki fiyatlarla karşılaştırılır. Geçmiş dönemde olan seviyeye ise baz denir! Geçen yıl aynı dönemde fiyatlarda artış yaşandıysa bu yüksek oran, sonraki yıl yapılan hesaplamayı etkiler.
En çok karıştırılan noktalardan biriyle sizlerleyiz! Enflasyon oranı düştüğünde fiyatların gerilediğini düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Enflasyonun düşmesi demek, fiyatların artış hızının yavaşlaması demektir. Bu yüzden fiyatlar hâlâ yükselir ama enflasyon oranında düşme görülür. Baz etkisini anlamak için fiyat seviyesindeki değişim ile fiyat artış hızı arasındaki farkı bilmek gerekir.
Şimdi, geçen yıl belirli bir ayda fiyatlarda aşırı yüksek bir artış oldu diyelim. Bir sonraki yıl hesaplama yapılacağı zaman mevcut fiyatlar, yüksek seviyenin üzerine eklenerek karşılaştırılır. Yeni dönemdeki artış geçmişteki kadar güçlü olmazsa yıllık enflasyonda gerileme olabilir. Buna rağmen fiyatlar aslında düşmemiş olabilir. Yüksek bir baz, sonraki dönemlerde yıllık enflasyonun düşük görünmesine yol açar.
Yıllık enflasyon tek başına bize tüm tabloyu göstermez. Aylık enflasyon, belirli bir aydaki daha güncel fiyat değişimini görmemize olanak sağlar. Yıllık enflasyon baz etkisi nedeniyle düşerken aylık fiyat artışları yüksek olabilir. Bu yüzden enflasyon verilerini değerlendirirken farklı dönemleri birlikte incelemek önemli!
Bir ürünün fiyatının ilk yıl 100 TL’den 200 TL’ye çıktığını bir düşünelim. Bu durumda fiyat %100 artmış oluyor. Sonraki yıl ise ürünün fiyatı 200 TL’den 220 TL’ye yükselmiş olsun. Burada fiyat yine artmış ve tüketici ürünü daha pahalıya alıyor. Fakat ikinci yıldaki artış sadece %10 seviyesinde kalıyor. Şimdi, geçmişteki %100’lük büyük artış nedeniyle sonraki dönemdeki enflasyon çok düşük görünür. Fiyatın yönü yukarı doğru olsa da artış hızında bir yavaşlama yaşanır.
markasıdır.
Haber Gönder
