Vefat Eden Bir Kişinin Banka Hesaplarına Ne Oluyor?

Bir kişinin vefatı durumunda banka hesaplarıyla ilgili sürecin nasıl işlediği, yasal prosedürler ve mirasçılar için atılması gereken adımlar en çok merak edilen konulardan biri.

Hesaplar otomatik olarak bloke ediliyor.

Bir kişinin vefatı, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi’ne işlendiği an, bankalar bu bilgiyi sistemler üzerinden otomatik olarak görür. Banka, vefat eden kişinin tüm vadesiz, vadeli, döviz hesaplarına ve kiralık kasalarına yasal prosedürlerin tamamlanması için blokaj koyar.

Bununla birlikte otomatik ödeme talimatları da durdurulur.

Hesaba konulan blokaj ile birlikte faturalar, kira ödemeleri, kredi kartı borçları gibi tüm otomatik ödeme talimatları iptal edilir. Hesaba dışarıdan para yatırılabilir ancak yasal mirasçılar onay vermeden veya mirasçılık belgesi sunulmadan hesaptan para çekilemez.

Kredi ve kredi kartı borçları ortadan kalkmaz.

Vefat eden kişinin borçları ortadan kalkmaz ama borçların durumu kredinin türüne ve hayat sigortasına göre değişiklik gösterir. Örneğin çoğu tüketici veya konut kredisinde bankalar hayat sigortası yaptırır. Eğer vefat eden kişinin krediye bağlı hayat sigortası varsa, sigorta şirketi kalan borcu öder ve borç kapanır.

Eğer sigorta yoksa, bu borçlar tereke yani miras bırakanın mal varlığı ve borçları bütünü kapsamına girer. Mirasçılar mirası reddetmediği sürece bu borçlardan sorumludur.

Sürecin başlaması için veraset işlemi zorunludur.

Bankadaki paraların mirasçılara intikal edebilmesi için öncelikle mahkemeden veya noterden veraset ilamı yani bir diğer ismiyle mirasçılık belgesi alınması gerekir. Bu belge, kimin yasal mirasçı olduğunu ve hisse oranlarını gösteren resmî evraktır.

Bu noktada tereke tespiti ve mirasın reddi durumları ortaya çıkar.

Mirasçılar, merhumun borçlarının mal varlığından fazla olduğunu düşünüyorlarsa yasal süresi içinde Mirası Reddi davası açabilirler. Miras reddedilirse bankadaki paralardan da borçlardan da vazgeçilmiş olur. Borç durumunun net olmadığını düşünen mirasçılar sulh hukuk mahkemesinden tereke tespiti isteyebilirler.

Ardından veraset ve intikal vergisi ödenmelidir.

Bankadaki mevduatın ve varlıkların mirasçılara yasal olarak ödenebilmesi için, ilgili vergi dairesinden "Veraset ve İntikal Vergisi İlişik Kesme Belgesi" yani borcu yoktur yazısı alınması gerekir. Bu belge olmadan bankalar parayı mirasçılara paylaştırıp ödeme yapmaz.

Paranın mirasçılara paylaştırılması süreci başlar.

Veraset ilamı ve vergi dairesinden alınan ilişik kesme belgesi ile birlikte bankaya başvurulur. Banka, mirasçılara hisseleri oranında ödemeyi gerçekleştirir. Tüm mirasçıların ortak imzası veya her birinin kendi hissesi için ayrı ayrı başvuru yapması gerekebilir.

Zaman aşımında süreç Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne devredilir.

Eğer vefat eden kişinin hesaplarında genellikle 10 yıl gibi uzun bir süre hiç hareket olmazsa ve mirasçılar tarafından aranmazsa, bu hesaplar 5411 sayılı Bankacılık Kanunu gereğince Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne devredilir. Bu nedenle vefat durumundan sonra hak kaybı yaşamamak adına banka hesaplarının taranması ve miras süreçlerinin zamanında başlatılması büyük önem taşır.