3.600 gün prim ödeyen de 9 bin gün prim ödeyen arasında fark kalmadı. Mevcut mevzuatta ve emekli aylığı hesaplama parametrelerinde prim gün sayısı ile prime esas kazancın teorik bir karşılığı bulunuyor. Kağıt üzerinde yapılan hesaplamalarda prim ödemesinin değeri belirgin şekilde yer alsa da uygulama safhasında durum oldukça farklı bir tablo çiziyor. SGK uzmanı Özgür Erdursun, Dünya gazetesindeki köşesinde primleri ele aldı.
Erdursun, 3.600 gün prim ödeyen bir sigortalı ile 9.000 gün prim ödeyen bir başka sigortalının durumunu kıyaslayarak aradaki 15 yıllık devasa emek ve ödeme farkının banka hesaplarına yansımadığına dikkat çekti.
Uzun yıllar prim ödeyenlerin aylıkları taban aylık sınırının sadece birkaç bin lira üzerinde. Erdursun'a göre uygulamadaki en düşük emekli aylığının 23 bin 552 TL seviyesinde belirlenmiş olması, kök aylığı bu tutarın altında kalan tüm sigortalıların ödemelerinin Hazine katkısıyla bu rakama tamamlanması sonucunu doğuruyor. Kendi ödediği primlerle hesaplanan kök aylığı 18 bin, 20 bin veya 22 bin lira seviyesinde kalan emeklilerin tamamı ay sonunda aynı tutarı alıyor.
Asgari ücretin 2 ila 3 katı kazanç üzerinden uzun yıllar prim ödeyenlerin aylıkları dahi taban aylık sınırının yalnızca birkaç bin lira üzerinde, yaklaşık 25-26 bin TL bandında kalabiliyor. Erdursun, sosyal devlet ilkesi gereğince düşük gelirli emeklinin korunmasının bir zorunluluk olduğunu ancak bu korumanın, yüksek prim ödeyen sigortalının hakkını gasp eden bir yapıya dönüşmemesi gerektiğini belirtti.
Emekli adayları arasında 'Nasıl olsa emekli olduğumda herkesle aynı parayı alacağım' algısının yerleştiğini belirten Erdursun, bu durumun yaratacağı riskleri şu şekilde sıraladı:
Çalışanların, gerçek ücretlerinin SGK’ya eksiksiz bildirilmesi konusundaki ısrarı ve takibi ortadan kalkıyor.
Maaşın bir kısmının elden alınması gibi kayıt dışı çalışma modellerine rıza gösterme oranı artış gösteriyor.
Emeklilik için gerekli gün sayısını dolduran sigortalılar, daha fazla çalışarak sisteme katkı sunmak yerine sistem dışına çıkmayı tercih ediyor.
İşveren tarafında ise yüksek prim ödemenin mantığı sorgulanıyor ve süreç SGK için ciddi bir prim kaybıyla sonuçlanıyor.
Özgür Erdursun, çözümün net adımlarla sağlanabileceğini vurguladı. Devletin sosyal yardım mekanizmaları ile sosyal sigorta sisteminin birbirinden kesin çizgilerle ayrılması gerektiğinin altını çizen uzman, 5.000 gün prim ödeyen ile 9.000 gün ödeyenin farkının net biçimde korunması gerektiğini kaydetti.
markasıdır.
Haber Gönder
Okuyucu Yorumları 0 yorum