Dünyanın önde gelen ekonomi ve iş dünyası yayınlarından Forbes, Türkiye'nin 1 Temmuz itibarıyla ülke genelinde uygulamaya aldığı Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemini kapsamlı bir analizde mercek altına aldı. Wesley Alexander Hill imzasıyla 13 Temmuz'da yayımlanan "American Defense Should Champion Recycling To Compete With China" başlıklı yazıda, Türkiye'nin geliştirdiği sistemin finansman modeli ve dijital altyapısıyla diğer ülkelere örnek olabilecek nitelikte olduğu ifade edildi.

Analizde, geri dönüşümün artık yalnızca çevre politikalarının bir parçası olmadığı; sanayi üretimi, ulusal güvenlik ve kritik hammaddelere erişim açısından da stratejik önem taşıdığı vurgulandı. Alüminyum, lityum, bakır ve kalay gibi kritik hammaddelerin geri dönüşüm yoluyla yeniden ekonomiye kazandırılmasının ülkelerin dışa bağımlılığını azaltabileceği ve tedarik zincirlerini güçlendirebileceği değerlendirmesi yapıldı.
Forbes analizinde, ABD'nin bazı eyaletleri ile Avrupa'da uzun yıllardır uygulanan depozito iade sistemleri hatırlatılırken, Türkiye'nin geliştirdiği DOA Sistemi ulusal ölçekte hayata geçirilen başarılı örneklerden biri olarak gösterildi.
Yazıda, sistemin kamu bütçesi yerine özel sermaye ve genişletilmiş üretici sorumluluğu modeliyle finanse edilmesinin en dikkat çekici yönlerinden biri olduğu belirtildi. Bu sayede vergi mükelleflerine ilave yük getirilmeden sistemin uygulanabildiğine işaret edildi.

Analizde, QR kod tabanlı takip sistemi, Depozito İade Makineleri ve vatandaşların depozito bedellerini dijital cüzdanlarına aktarabilmesini sağlayan altyapının sistemin güçlü yönleri arasında yer aldığı ifade edildi.
Bu teknolojik yapının toplama verimliliğini artırdığı, kullanılmış içecek ambalajlarının ekonomik değeri bulunan bir kaynak olarak yeniden değerlendirilmesine katkı sunduğu vurgulandı.
Forbes'taki değerlendirmede, ABD'nin geri dönüşüm ve kritik hammadde politikalarını güçlendirmek amacıyla Türkiye'dekine benzer bir depozito iade sistemini hayata geçirebileceği belirtildi. Mevcut perakende noktaları ile belediye tesislerinin dijital takip teknolojileriyle entegre edilmesinin mümkün olduğu ifade edildi.
Yazının sonuç bölümünde ise Türkiye'nin geliştirdiği modelin, Batılı ülkelerin kendi ihtiyaçlarına göre uyarlayabileceği bir yol haritası sunduğu kaydedildi. Modern depozito iade sistemlerinin özel finansman modeliyle kurulabileceği, bunun hem çevresel fayda sağlayacağı hem de sanayi altyapısını güçlendireceği görüşüne yer verildi.

Analizde görüşlerine yer verilen Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, DOA Sistemi'nin yerli teknoloji üretimi açısından da önemli kazanımlar sağladığını söyledi.
Öztürk, son iki yılda farklı Türk üreticilerin gerekli sertifikasyon süreçlerini tamamlayarak yerli Depozito İade Makineleri üretmeye başladığını ve bu alanda rekabete açık bir model benimsendiğini ifade etti.
Yerli üreticilerin ihracat pazarlarına da yöneldiğini belirten Öztürk, sistem tam kapasiteyle çalıştığında geri dönüştürülebilir hammaddelerin ekonomide tutulmasına önemli katkı sağlayacağını, bunun da yıllık yaklaşık 1 milyar dolarlık ekonomik katkı oluşturmasının beklendiğini kaydetti.
Okuyucu Yorumları 1 yorum