Emekli maaşlarına yapılacak artışa ilişkin farklı hesaplamalar konuşulmaya devam ediyor. Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, henüz kesinleşmeyen zam senaryolarını değerlendirerek emeklilerin yaşları ve prim gün sayılarına göre nasıl bir artış alabileceğini anlattı.
Yılmaz, hesaplamalarda dört temel unsurun öne çıktığını belirterek bunları yaş, prim, refah payı ve seyyanen zam olarak sıraladı. Söz konusu değerlendirmelerin kesinleşmiş bir düzenleme olmadığını, mevcut bilgiler üzerinden oluşturulan olası senaryoları yansıttığını da vurguladı.

Yılmaz, emeklilere yönelik olası artışları değerlendirirken öncelikle en düşük emekli aylığı üzerinden hesaplama yaptı. Mevcut 23 bin 552 liralık taban aylığın yüzde 10'luk enflasyon farkıyla yaklaşık 26 bin liraya ulaşabileceğini belirten Yılmaz, bunun üzerine 4 bin ile 7 bin lira arasında ilave artış yapılabileceği yönündeki kulis bilgilerine dikkat çekti.
Bu kapsamda 4 bin, 5 bin, 6 bin veya 7 bin liralık bir artışın gündeme gelebileceğini ifade eden Yılmaz, taban aylığın altında maaş alan emekliler için seyyanen zam ihtimalini öne çıkardı.
Yılmaz, 5 milyon 17 bin emeklinin 23 bin 552 liralık taban aylığın altında gelir elde ettiğini belirterek bu gruba doğrudan seyyanen artış yapılabileceğini düşündüğünü söyledi.
Kulislerde konuşulan rakamların 30 bin-33 bin lira, bazı değerlendirmelerde ise 30 bin-35 bin lira aralığında olduğunu aktaran Yılmaz, en düşük emekli aylığının en az 30 bin liraya çıkarılabileceği yönündeki beklentisini dile getirdi.

En düşük emekli aylığının üzerinde maaş alanlar için farklı bir hesaplama yapılabileceğini belirten Yılmaz, refah payının yüzde 5, yüzde 10, yüzde 15 ve yüzde 20 şeklinde dört ayrı kademede uygulanabileceğini değerlendirdi. Buna göre emeklilerin hem yaşlarına hem de çalışma hayatları boyunca ödedikleri prim günlerine göre sınıflandırılması ihtimali üzerinde durdu.
Yılmaz, 3 bin 600 gün prim ödeyen bir emeklinin sisteme katkısının daha düşük olması nedeniyle daha az refah payı alabileceğini, 9 bin, 10 bin veya 11 bin gün prim ödeyenlerin ise yüzde 20'lik en üst dilimde değerlendirilebileceğini ifade etti.
Yaş kriterinin de ayrıca ele alınması gerektiğini belirten Yılmaz, Cumhurbaşkanı'nın yaş ve prim ifadelerini kullandığını hatırlatarak iki unsurun birlikte değil, ayrı ayrı değerlendirilmesi ihtimali üzerinde durdu.
MAK Haber'e konuşan Yılmaz'ın değerlendirmesine göre 54 yaş altındaki emekliler için yüzde 5, 55-59 yaş aralığı için yüzde 10, 66 yaş üzerindekiler için ise yüzde 20 oranı uygulanabilir. Ancak yaş gruplarına ilişkin sınırların farklı belirlenebileceği de ifade edildi.

Yılmaz, olası zam sistemini üç farklı emekli örneği üzerinden anlattı. İlk örneğinde 5 bin 100 prim günü bulunan, 72 yaşında ve 35 bin lira maaş alan bir emekliyi ele aldı.
Bu emeklinin maaşına yüzde 10 enflasyon farkı eklendiğinde 3 bin 500 liralık artış oluşacağını belirten Yılmaz, böylece aylığın 38 bin 500 liraya yükseleceğini hesapladı.
Prim gün sayısı açısından yüzde 10'luk refah payı dilimine giren emeklinin, 72 yaşında olması nedeniyle yaş kriterinde yüzde 20'lik dilime karşılık geldiğini ifade eden Yılmaz, iki oran arasında yüksek olanın dikkate alınabileceğini düşündüğünü söyledi.
Bu senaryoda 38 bin 500 lira üzerinden yüzde 20 refah payı hesaplandığında 7 bin 700 liralık ilave artış ortaya çıkıyor. Böylece emeklinin maaşı 46 bin 200 liraya ulaşıyor.
İkinci örneğinde ise 7 bin 100 prim günü bulunan ve 51 yaşındaki bir emekliyi değerlendiren Yılmaz, bu kişinin prim gün sayısına göre yüzde 15, yaşına göre ise yüzde 5'lik dilimde yer alabileceğini belirtti.
İki oran karşılaştırıldığında yüksek olan yüzde 15'in esas alınabileceğini ifade eden Yılmaz, daha fazla prim ödeyerek sosyal güvenlik sistemine daha yüksek katkı sağlayan emeklinin bu nedenle daha yüksek refah payı alabileceğini dile getirdi.

Bu hesaplamaya göre yaşı yüksek ancak prim gün sayısı düşük olan emeklilerin de yüksek zam alabilmesi mümkün görünüyor. Yaşı daha düşük, prim gün sayısı yüksek olan emeklilerde ise uygulanacak artış oranının nasıl belirleneceği henüz netlik kazanmış değil.
Öne çıkan senaryoya göre yaş ve prim kriterlerinden hangisi daha yüksek refah payına karşılık geliyorsa o oranın esas alınması bekleniyor. Bu kapsamda 7 bin 100 yerine 9 bin prim günü bulunan bir emeklinin yüzde 20'lik dilime girebileceği hesaplanıyor.
Öte yandan 3 bin 600 prim günü bulunan ve yaşı da düşük olan emeklilerin daha sınırlı zam alabileceği değerlendiriliyor. Hem yaşı hem de prim gün sayısı yüksek olan emeklilerin ise daha yüksek artıştan yararlanabileceği öngörülüyor.
Ancak yaş ve prim kriterlerinin birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı değerlendirileceği henüz kesinleşmiş değil. Bu nedenle açıklanan oranlar ve maaş hesaplamaları, mevcut kulis bilgileri üzerinden oluşturulan olası senaryoları yansıtıyor.
Okuyucu Yorumları 0 yorum