TÜİK tarafından enflasyon rakamlarının açıklanmasının ardından emekli, memur ve memur emeklisi maaş zammı için geriye 1 aylık enflasyon verisi kaldı. Milyonlar hesaplamalar yapmaya başlarken uzman isimden değerlendirme geldi. Peki, ilk 6 ayın sonu için beklentiler neler? İşte detaylar...
Habertürk canlı yayınında konuşan Sosyal Güvenlik Uzmanı Doç. Dr. Okan Güray Bülbül şu ifadeleri kullandı:
"Bugün itibarıyla açıklanan veriler sonrasında %16.61'lik zam oranı SSK ve Bağ-Kur emeklileri için garanti altına alınmış durumda. Şimdi bunun üstüne açıklanacak Haziran ayı enflasyonu bekliyoruz ve bu enflasyon sonrasında SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin 6 aylık zam oranı ortaya çıkacak ve Temmuz ayından itibaren bu zamlı aylıklar ödenmeye başlayacak.
Şimdi burada aslında temel de üç senaryo var. Birincisi iyimser bir beklentiyle %1'lik bir enflasyon söz konusu olursa Haziran ayında bu durumda ortaya %17.7'lik bir zam oranı çıkacak SSK ve Bağ-Kur emeklileri için. Bunun üzerinde bir enflasyon söz konusu olursa %1,5 olursa bu durumda oran %18.35'e gelecek. %2'lik bir enflasyon oranı söz konusu olursa %18.94 yani yaklaşık %19'luk bir zam oranı ortaya çıkabilecek. Şimdi bu senaryoyu aslında ekonomik gidişat ve siyasi konjonktür belirleyecek. Hem içeride hem dışarıdaki gelişmeler bu oranın aslında nereye çıkacağı konusunda önemli göstergeler durumundalar.
Ama şunu ifade etmek gerekir ki bugün itibarıyla söyleyebileceğimiz şey %16.6'lık enflasyon sonrasında SSK ve Bağ-Kur emeklileri bu kadar zammı garanti etmiş oldular. Bunun üzerine çıkacak durumun, tablonun Haziran ayı enflasyonuyla Temmuz ayının üçünde açıklandıktan sonra göreceğimizi ama temelde yaklaşık %18 ila %19 arasında bir zam oranının ufukta görüneceğini söyleyebiliriz SSK ve Bağ-Kur emeklileri için.
%18,5'luk bir zam 6 aylık enflasyon sonrası söz konusu olursa aynı oranda emekli aylıkların artırılacak. Fakat burada bir detay var, önemli olan o, kök aylık meselesi. Şimdi kök aylıklar üzerinden aslında bu zam uygulanacak. %18,5'luk senaryo üzerinden gidelim. Halihazırda kök aylığı 20.000 liranın altında olan emekliler 20.000 TL emekli aylığı alıyorlar. Ama aslında hak ettikleri aylık bu değil. Ama zam oranı kök aylıklar üzerinden uygulanacak ve %18,5'luk zammın sonrasında dahi bu rakamın altında kalabilenler olabilir. Dolayısıyla burada bir kanuni değişikliğe ihtiyacımız olacak temmuz ayı başında. O da en düşük emekli aylığı olan 20.000 liranın en az yüzde 18,5 oranında arttırılması. Bunun üzerine çıkılması ve %20'lik bir artışın olması söz konusu olabilir. Diğer taraftan aynı şekilde bütün emeklilerin refah payı olarak %20'lik bir zam uygulanması da söz konusu olabilir. Ama eğer böyle bir şey olmazsa 18,5'luk senaryo üzerinden gidersek kök aylıklar %18,5 oranında arttırılacak ve ödenmeye devam edecek. Ama buna rağmen 20.000 liranın altında kalan emeklilerin aylıkları 20.000 TL olarak ödenecek. Ama çok büyük bir ihtimalle Temmuz ayında bu rakam en az 6 aylık enflasyon kadar, bir ihtimal bunun biraz daha üzerinde arttırılarak işte %20'lik bir artış olursa 24.000 liraya getirilecek ve bu durumda daha yüksek oranda bir zam alınması söz konusu olacak 20.000 liranın altındaki emekli aylıkları için.
Memur ve memur emeklileriyle SSK ve Bağ-Kur emeklilerini ayıran şey toplu sözleşme. SSK ve Bağ-Kur emeklileri doğrudan 6 aylık enflasyon oranında zam alıyorlar ama görevdeki memurlar ve memur emeklileri için toplu sözleşmeye bakıyoruz. Toplu sözleşme de bize şunu söylüyor; temmuz ayında %7'lik bir zam uygulanacak görevdeki memurlara, memur emeklilerine. Bunun üzerindeki enflasyon farkı içinse bir önceki 6 aylık zam oranı olan %11'i aşan kısmı kadar enflasyon farkı uygulanacak. Yani 18,5'luk senaryo üzerinden gidersek memur emeklileri %18,5'luk enflasyonun tamamını almayacaklar. Bir önceki 6 aylık zam oranı olan %11'i aşan kısmını alacaklar. Dolayısıyla %18,5'luk bir senaryoda %14.65'lik bir memur ve memur emeklisi enflasyon oranı ortaya çıkıyor. Bu da yaklaşık 4 puan daha düşük zam alınması demek. Bunun söylediğimiz gibi sebebi; memur ve memur emeklileri için uygulanan toplu sözleşme.
Şimdi bu tabloda elbette ilk zikredilecek talep bu aradaki 4.20 puanlık farkın kapatılması olacaktır. Bunun üzerine yine bir refah payı beklentisi ve toplamda %20'lik bir artışa gidilmesi talebi de zikredilecektir. Ama burada şunu ifade etmek lazım. Son 4 dönemdir yani 2024 Temmuz'dan bu zamana ele aldığımızda SSK ve Bağ-Kur emeklileri lehine yine yüksek oranda olan o zam artışları memur ve memur emeklilerine uygulanmadı. 2026'nın ocağındaysa bunun tersi söz konusuydu. O zaman toplu sözleşme yeni imzalanmıştı ve memur ve memur emeklilerinin zam oranı daha yüksekti ve bir eşitleme olmadı. Dolayısıyla 2026'nın Temmuzunda da ben bu yönde bir eşitleme olacağını ya da refah payı artışı olacağını çok zannetmiyorum ama göreceğiz temmuz ayının enflasyon rakamları açıklandıktan sonra.
Bunu konuşurken tabii geriye dönüp bazı değişkenlere bakıyoruz. Son dönemde asgari ücrette biliyorsunuz bir Temmuz ayı artış beklentisi var ama buna yönelik ciddi bir hazırlık olmadığını biliyoruz. Bayram ikramiyeleri konusunda herhangi bir gelişme olmadı. Yine enflasyon rakamları konuşurken tüketim talebinin kısıtlanmasına yönelik ciddi önlemler alındığını biliyoruz. Bütün bunları bir araya koyduğumuzda satın alma gücünün korunması adına yapılması şart olan refah payı düzenlemesinin ne yazık ki enflasyonist etkileri nedeniyle yapılmayacağını öngörüyorum. Ama tekrar söyleyeyim hem asgari ücretteki bir artışın hem de refah payının mutlaka yapılması lazım. Çünkü emeklilerin ve çalışanların satın alma gücünü korumak refah devletinin bir gereği. Ama şu anki tablo ne yazık ki bu yönde emareler içermiyor"
markasıdır.
Haber Gönder
Okuyucu Yorumları 0 yorum