Antalya’nın Akseki ilçesinde Toros Dağları’nda doğal olarak yetişen menengiç, bu yıl bol ürün vermesiyle bölge halkının gelir kaynakları arasında öne çıktı. Yörede “çöğre” adıyla bilinen meyve, hem kuruyemiş hem kahve yapımında kullanılıyor hem de yağ üretimiyle ekonomik değer kazanıyor. Kilogramı 250-300 liradan satılan menengiç meyvesinin yağının litresi ise 1.200 liraya ulaşıyor. Üstelik yağ çıkarıldıktan sonra kalan posa da hayvan yemi olarak satılıyor.
Akseki’nin Çukurköy Mahallesi’nde yaşayan Hülya Kara, orman köylüsü olarak dağların sunduğu doğal ürünleri değerlendirmeye çalıştıklarını belirtti. Ekim ayında olgunlaşan menengiçleri toplamaya başladıklarını anlatan Kara, toplama ve hazırlama sürecinin emek istediğini vurguladı.
Bir günde 35-40 kilogram menengiç topladıklarını söyleyen Kara, “Orman köylüsü olduğumuz için dağların bütün zenginliğinden yararlanmaya çalışıyoruz. Yöremizde çöğre olarak bilinen menengiç toplama zamanı geldi. Ekim ayında olgunlaşınca toplamaya başlıyoruz. Bir günde 35-40 kilogram topluyoruz. Toplaması oldukça zor. Topladıktan sonra temizleyip yıkıyoruz ve kurutuyoruz. Herkes bunun kıymetini bilmez. Bizim yörede birçok insan topluyor” dedi.
Akseki’nin Alaçeşme Mahallesi’nde yaşayan Ayşe Güven de bu yıl ağaçlardaki meyve miktarının oldukça yüksek olduğunu ifade etti. Özel sepetlerle dağlara çıkarak günde 30-40 kilogram menengiç topladıklarını belirten Güven, ürünün hem yağını çıkardıklarını hem de kış aylarında tüketmek üzere kuruttuklarını dile getirdi.
“Özel sepetimizle dağlara çıkıp günde 30-40 kilogram menengiç topluyoruz. Bu yıl oldukça bol. Akseki’de, Toros Dağları’nda doğal ortamında yetişiyor. Bu yıl meyvesi çok fazla. Allah’ım bol verdi. Maşallah, ağaçlarda oldukça bol meyve var. Bunun yağını çıkarıyoruz. Hem yağ olarak kullanıyoruz hem de kışın kuruyemiş olarak tüketiyoruz. Menengiç oldukça yağlı bir meyve” diye konuştu.
Alaçeşme Mahallesi’nde yaşayan Abdullah Güven, Toros Dağları’nda yetişen 30’dan fazla bitkiden yağ çıkardığını belirterek menengiç sezonunun başladığını söyledi. Kendi topladığı meyvelerin yanı sıra köylülerin getirdiği menengiçleri de işlediğini anlatan Güven, bu yıl yağışların ürün miktarını artırdığını kaydetti.
Yörede çöğre olarak adlandırılan menengicin Toroslar’da kendiliğinden yetiştiğini belirten Güven, “Ben bitkilerden yağ çıkarma işi yapıyorum. Yörede çöğre olarak bilinen melengiç meyvesinin toplama zamanı geldi. Toros Dağları’nda doğal ortamında kendiliğinden yetişen bu meyve, bu yıl yağışlı havalar nedeniyle bol miktarda oldu. Kendim de toplayıp yağını çıkarıyorum. Köylülerin getirdikleri melengiçlerden de yağ elde ediyorum” dedi.
Menengicin yörede uzun yıllardır bilindiğini ifade eden Güven, “Hatta bu meyve için eskiden ‘Çöğre ağacı’ diye türkü bile yapılmış” ifadelerini kullandı.
Meyvenin yağ bakımından zengin olduğunu vurgulayan Güven, yaklaşık 3 kilogram menengiçten 1 kilogram yağ elde edildiğini bildirdi. Farklı bölgelerde bıttım, yaban fıstığı ve çitlembik isimleriyle de anılan meyvenin geleneksel kullanım alanları arasında kahve üretimi ve çeşitli yöresel yiyecekler de bulunuyor.
Menengiçten elde edilen ekonomik değer yalnızca meyve ve yağ satışıyla sınırlı kalmıyor. Yağ çıkarma işleminin ardından geriye kalan posa da hayvan yemi olarak değerlendirilerek satışa sunuluyor.
Bu yöntemin ürünün farklı bölümlerinden yararlanılmasını sağladığını belirten Abdullah Güven, “Menengiçin yağını çıkardıktan sonra kalan posasını da değerlendiriyoruz. Posasını hayvan yemi olarak satıyoruz. Böylece meyvenin yalnızca yağından değil, geriye kalan kısmından da yararlanıyoruz. Ayrıca menengiç kahvesi de yapıyoruz” dedi.
Güven, menengiçlerin toplandıktan sonra temizlenip yıkanması ve süzülmesinin ardından tuzlanarak kurumaya bırakıldığını anlattı. Geleneksel hazırlama yönteminde tuzlamanın önemli olduğunu belirten Güven, “Bu bitki toplandıktan sonra eve getiriliyor, temizleniyor, suyla çalkalanıp süzülüyor. Daha sonra tuzlanarak serilip kurutuluyor. Tuzlanmazsa bu meyve bozulur. Eskiden atalarımız menengiçi çok kullanırdı” diye konuştu.
Akseki ve çevresindeki dağlık bölgelerde doğal ortamında yetişen menengiç, sonbahar döneminde orman köylülerinin önemli uğraşlarından biri haline geliyor. Ekim ayında olgunlaşan meyveler toplanarak kurutuluyor, kışın kuruyemiş olarak tüketiliyor ve kahve yapımında kullanılıyor. Bunun yanı sıra meyveden yağ çıkarılarak hem evlerde kullanılıyor hem de satışından gelir elde ediliyor.
Menengiç meyvesinin kilogramının 250-300 liradan, yağının litresinin ise 1.200 liradan alıcı bulması, ürünü bölge halkı açısından ekonomik olarak değerli kılıyor. Yağ üretiminin ardından posanın da hayvan yemi olarak değerlendirilmesiyle menengiç, Toroslar’da yaşayan köylülerin aile bütçesine farklı yollarla katkı sağlıyor.
markasıdır.
Haber Gönder
Okuyucu Yorumları 0 yorum