TCMB Para Politikası Kurulunun 23 Temmuz'daki toplantısına ilişkin özet yayımlandı.
Özette, "Jeopolitik gelişmeler eşliğinde artan belirsizlikler neticesinde enerji fiyatları yeniden yükselme eğilimine girmiştir. Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin süresi ve boyutu, enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından belirleyici olmaya devam edecektir." ifadeleri kullanıldı.
Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle Orta Doğu ve Afrika ülkelerinde 2026 yılı için büyüme öngörülerinin aşağı yönde güncellenmesine devam edildiği belirtilen özette, diğer taraftan 2027 yılında baz etkilerinin de devreye girmesiyle büyüme oranlarının toparlanmasının beklendiği kaydedildi.
Özette, bu çerçevede küresel ölçekte zayıf ve kırılgan görünümün devam edeceği, Türkiye’nin dış ticaret ortaklarının ihracat paylarıyla ağırlıklandırılan küresel büyüme endeksinin 2026 yılı için yüzde 1,7, 2027 yılı için ise yüzde 2,5 artacağının tahmin edildiği bildirildi.
Özette, emtia fiyatlarındaki oynaklığa bağlı olarak küresel enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklerin sürdüğü vurgulanarak, şu değerlendirmelere yer verildi:
"Merkez bankaları, söz konusu riskleri gözetmeye devam ederken gelişmelerin büyüme ve istihdam üzerindeki olumsuz etkilerini de dikkate almaktadır. Politika faizi fiyatlamaları, gelişmiş ülkelerde faiz artırım yönündeki beklentilerin korunduğuna işaret etmektedir. Jeopolitik gelişmelerin neden olduğu arz şokunun ne kadar kalıcı olacağı ve enflasyon beklentilerini ne ölçüde bozacağı, küresel para politikalarının seyri açısından önem taşımaktadır. Son dönemde artan belirsizlik ve risk iştahındaki dalgalanmalara bağlı olarak, gelişmekte olan ülke hisse senedi piyasalarından fon çıkışları gözlenirken portföy hareketleri üzerindeki aşağı yönlü riskler canlılığını korumaktadır."
Temmuz ayı verilerinin hem kayıtlı iç piyasa siparişlerinde hem de geleceğe yönelik iç piyasa sipariş beklentilerinde azalış olduğunu gösterdiği belirtilen özette, yakın döneme ilişkin verilerin iç talepteki zayıf seyrin belirginleştiğine işaret ettiği kaydedildi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Para Politikası Kurulu (PPK) Toplantı Özeti'nde son dönem yaşanan jeopolitik gelişmelerle birlikte küresel enerji fiyatlarında yeniden yükseliş izlendiği belirtilerek, "Bu doğrultuda, mayıs ve haziran ayında gerileyen yurt içi enerji fiyatlarının temmuz ayında akaryakıt ve elektrik fiyatları öncülüğünde aylık bazda yükseleceği öngörülmektedir." değerlendirmesinde bulunuldu.

Özette tüketici fiyatlarının haziran ayında yüzde 0,99 oranında arttığı, yıllık enflasyonun 0,50 puan düşerek yüzde 32,11 seviyesinde gerçekleştiği anımsatılarak, aylık bazda haziranda enerji fiyatları gerilerken ana gruplar genelinde fiyat artışlarının bir önceki aya kıyasla yavaşladığı bildirildi.
Bu dönemde yıllık enflasyonun enerji ve hizmet gruplarında azaldığı, diğer ana gruplarda sınırlı miktarda yükseldiği belirtilen özette, "B endeksinin (enerji, işlenmemiş gıda ürünleri alkollü içecekler ve tütün ile altın hariç TÜFE) yıllık değişim oranı 0,12 puan azalışla yüzde 31,18’e gerilerken C endeksinin (enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içecekler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE) yıllık değişim oranı 0,60 puan düşüşle yüzde 29,84 olmuştur." ifadeleri kullanıldı.
Özette, yıllık tüketici enflasyonuna enerji ve hizmet gruplarının katkısının bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,37 ve 0,21 puan azaldığı, alkol-tütün-altın ve temel mallar gruplarının katkısının sırasıyla 0,06 ve 0,02 puan arttığı kaydedilerek gıda ve alkolsüz içeceklerin katkısının ise değişmediği kaydedildi.
Haziranda aylık bazda enerji fiyatlarında gözlenen düşüşte elektrik ve doğal gaz fiyatlarındaki artışa karşın uluslararası petrol fiyatlarında söz konusu dönemdeki gerileme ile düşen akaryakıt fiyatlarının etkili olduğu ifade edilen özette, bu dönemde gıda fiyatlarındaki ılımlı seyirde sebze ürünleri öncülüğünde fiyatları gerileyen işlenmemiş gıda alt grubunun rol oynadığı, işlenmiş gıdada aylık enflasyonun yüksek seyrini koruduğu bildirildi.
Özette, şu değerlendirmelere yer verildi:
"Diğer taraftan, alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar yükselmiş, bu gelişmede tütün ürünlerindeki üretici firma kaynaklı fiyat artışları öne çıkmıştır. Hizmet grubunda aylık enflasyon, akaryakıt fiyatları düşüşüne bağlı olarak ulaştırma hizmetlerindeki fiyat artışının sınırlı kalmasıyla yavaşlamıştır. Temel mal grubunda fiyatlar, geçtiğimiz iki ayda yeni sezona geçişin belirgin etkilerinin izlendiği giyim ve ayakkabı alt grubunda indirimlerin etkisiyle düşerken dayanıklı mallarda nispeten ılımlı seyrini sürdürmüştür. Enflasyonun ana eğilimi, haziran ayında sınırlı bir miktar gerilemiştir. Mevsimsellikten arındırılmış aylık enflasyon, B ve C endeksinde bir önceki aya kıyasla düşüş göstermiştir. Fiyat artışları, B endeksini oluşturan gruplardan temel mal ve işlenmiş gıdada görece yatay seyrederken hizmet grubunda zayıflamıştır. Diğer taraftan, dağılım bazlı ana eğilim göstergelerindeki yavaşlama görece düşük kalmıştır. TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, üç aylık ortalamalar bazında ise sınırlı bir miktar artış kaydetmiştir."

Özette, haziran itibarıyla üç aylık ortalamalar bazında mevsim etkilerinden arındırılmış enflasyonun bir önceki aya kıyasla hizmet sektöründe gerilerken temel mallarda ise yükseldiği bilgisi verildi.

Bu gelişmede, savaşın etkilerinin belirgin olduğu petrokimya ürünleri ile bağlantısı güçlü olan diğer temel mal kalemlerinin etkisinin hissedildiği ifade edilen özette, "Hizmet sektöründe hakim olan fiyatlama davranışı, önemli bir atalete ve şokların enflasyon üzerindeki etkilerinin uzun bir zamana yayılmasına neden olmakta ve hizmet enflasyonu mallara göre yüksek seyretmektedir. Haziran ayı itibarıyla yıllık bazda mal enflasyonu yüzde 28, hizmet enflasyonu ise yüzde 40 civarında seyretmektedir." ifadelerine yer verildi.
Özette şunlar kaydedildi:
"Alt gruplar bazında incelendiğinde yıllık enflasyon, haberleşme grubunda bir miktar yükselirken lokanta ve otel grubunda yataya yakın seyretmiş, diğer alt gruplarda ise gerilemiştir. Yakın dönemde yüksek aylık artışlar kaydeden ulaştırma hizmetleri fiyatları, akaryakıt fiyatlarındaki düşüşe bağlı olarak haziran ayında yüzde 0,58 ile sınırlı bir oranda yükselmiştir. Bu dönemde hava yolu ile yolcu taşımacılığı ücretlerinde düşüş izlenmiştir. Kira aylık enflasyonu, kontrat yenileme oranındaki mevsimsel artışların da etkisiyle yüzde 2,66 olarak gerçekleşmiş, bu grupta yıllık enflasyon 1,90 puan düşüşle yüzde 47,87 olmuştur. Bu dönemde aylık enflasyon, lokanta-otel grubunda (yüzde 2,11) konaklama hizmetlerine de bağlı olarak mevsimsel etkilerle artarken haberleşme grubunda önceki aya benzer bir oranda (yüzde 1,60) gerçekleşmiştir."
Özette, yurt içi üretici fiyatlarının haziranda yüzde 1,80 artarken yıllık üretici enflasyonunun 0,84 puan düşerek yüzde 28,09 olarak gerçekleştiği hatırlatıldı. Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, enerji fiyatlarının artış oranının bir önceki aya kıyasla yavaşlamasına rağmen öne çıkmaya devam ettiği belirtilen özette, aylık fiyat artışının dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,24 ile sınırlı kaldığı bildirildi.
Okuyucu Yorumları 1 yorum