İlk olarak zombi şirketin tam olarak ne olduğunu açıklayalım.

Uzun zamandır yeterli kâr elde edemeyen, borçlarının finansman maliyetini karşılamakta zorlanan, yine de faaliyetlerini sürdüren şirketlere zombi şirket denir! Zombi şirketlere baktığımız zaman kazandıkları parayla günlük giderlerini ve borçlarının faizlerini karşılayamadıklarını görürüz. Açığı kapatmak için yeni kredilere ve borç ertelemelerine ihtiyaç duyarlar...
Tabii, her zombi şirketin aynı özelliklere sahip olduğunu söyleyemeyiz. Tanımlar değişse de kârsızlık, borçluluk ve büyüme belirtilerinin zayıflığı temel göstergelerdir.
Peki, şirket zarar ederken nasıl faaliyet gösterebilir?

Bir şirketin zararda olması, kasasında hiç para olmadığı anlamına gelmez. Önceden kazanılan paralar birikmiş olabilir ya da şirket varlıklarını satmış olabilir. Bunların yanı sıra bankalardan kredi çekerek ya da tedarikçilerle anlaşarak faaliyetlerini sürdürebilir.
Bu yöntemler kısa vadede üretimin devam etmesini sağlasa da şirketin temel sorununu çözemez. Şirketler sürekli olarak yeni kaynak aramak zorunda kalırlar. Bu da borçlarının büyümesine ve finansal olarak daha kırılgan hâle gelmelerine neden olur.
Bankalar bu şirketlere kredi vermeyi neden sürdürür?

Akla gelen ilk sorulardan biri... Başta mantıksız gibi görünse de bankalar, verdikleri kredilerin geri ödenmesini ister. Şimdi, bir şirketin borcunu ödeyemeyeceği ortaya çıkarsa banka mevcut alacağının bir bölümünü kaybedebilir. Böyle bir durumda banka yeni bir kredi verir ya da mevcut borcu yeniden yapılandırır. Bu karar bazı şirketler için yararlı olabilir ve iyileşme ihtimali ortaya çıkabilir. Ama bir banka, şirketin toparlanma ihtimali çok düşük olmasına rağmen kredi vermeye devam ediyorsa burada sadece sorun ertelenmiş olur. Hâliyle bankanın riskleri de birikir...
Yani bir döngüye girilir...

Evet, zombi şirketlerin hayatta kalmasını sağlayan yöntemlerden biri, eski borçların yeni borçlarla kapatılmaya çalışılmasıdır. Bu döngüde şirket, elde ettiği parayla borçlarını kapatamadığı için yeniden kredi kullanır. Yeni kredi, vadesi gelen borçların ödenmesini sağlar ve işletme geçici olarak rahatlar... Fakat şirketin geliri artmadığı ve giderleri azalmadığı müddetçe yeni borçlar da ileride ödenmesi gereken bir yük hâline gelir. Yani işletme bir süre sonra üretim ya da büyüme için değil, geçmişteki borçlarını ödemek için finansman aramaya başlar.
Son olarak! Bu durumdaki bir şirket sağlıklı bir işletmeye dönüşebilir mi?

Zombi olarak nitelendirilen tüm şirketlerin sonu aynı olmaz. Eğer şirket borçlarını yeniden yapılandırırsa, gereksiz giderleri azaltır ve verimliliğini artırırsa mali durumunu düzeltebilir. Ama eski teknoloji, yanlış yöntemler ve rekabet gücünün kaybolması durumunda bunu yapmak zor olur.
Bu tarz durumlarda işletmeler faaliyet alanlarını değiştirebilir, varlıklarını satabilir, yeni yatırım alabilir ya da kapsamlı bir şekilde yeniden yapılandırmaya gidebilir. Burada önemli olan, şirketin sırf kapanmamak için çabalaması değil, gerçekten yeniden ayakta durabilecek bir ekonomik yapı oluşturmasıdır!