Dünya genelinde güneş enerjisindeki hızlı büyümeye paralel olarak batarya depolama yatırımları da hız kazanıyor. Bu yıl devreye alınması planlanan yeni batarya kapasitesi sayesinde güneşten üretilen fazla elektriğin yüzde 34'ünün depolanarak güneşin olmadığı saatlerde kullanılabileceği öngörülüyor.
AA muhabirinin enerji düşünce kuruluşu Ember'in güneş enerjisi ve batarya depolama sistemlerine ilişkin son raporundan derlediği bilgilere göre, artan batarya kapasitesi gündüz saatlerinde üretilen elektriğin güneşsiz zamanlara aktarılmasında giderek daha önemli bir rol üstleniyor.
Ember'in raporunda yer alan tahminlere göre, dünya genelinde bu yıl 459 gigavatsaat yeni batarya kapasitesinin devreye alınması bekleniyor. Söz konusu kapasite, 2025'te eklenen 307 gigavatsaatlik seviyeye kıyasla yüzde 50'lik artış anlamına geliyor.
Ember'in hesaplamaları, 2026'da kurulacak yeni bataryaların günlük güneş enerjisi üretiminin yüzde 34'ünü akşam saatlerine taşıyabilecek potansiyele sahip olduğunu gösteriyor. Bu oran 2025'te yüzde 18, 2021'de ise yalnızca yüzde 4 seviyesindeydi.
Raporda, yüzde 34'lük oranın teorik bir üst sınırı ifade ettiği özellikle belirtiliyor. Uygulamada bütün bataryalar güneşten elde edilen elektriği güneşsiz saatlere aktarmak için kullanılmıyor ve bazı depolama sistemlerinden yeterli ölçüde yararlanılamıyor. Bataryaların mevcut potansiyelinin tamamının kullanılabilmesi için daha iyi bir piyasa tasarımı ve optimizasyon gerektiği vurgulanıyor.
Bataryaların enerji sistemlerindeki öneminin artmasında güneş enerjisinin gün içerisindeki üretim dağılımı da etkili oluyor. Güneş enerjisinin küresel elektrik üretimindeki payı yılın ilk yarısında yüzde 10'u aşarak rekor seviyeye çıktı.
Küresel güneş enerjisi üretimi de 2023'ün ilk yarısındaki 769 teravatsaatten, 2026'nın aynı döneminde 1564 teravatsaate yükseldi.
Ember'in hesaplamasına göre, 2026'nın ilk yarısında ortalama bir günde güneş enerjisi 11.00-14.00 saatleri arasında küresel elektrik talebinin yüzde 25'inden fazlasını karşıladı. Buna karşın 20.00-05.00 saatleri arasında doğrudan güneş enerjisi üretiminin payı sıfıra yaklaşıyor.
Gündüz saatlerinde ortaya çıkan yüksek üretim ile güneşin olmadığı saatlerde devam eden elektrik talebi arasındaki bu fark, depolama sistemlerinin önemini artırıyor. Bataryalar, gündüz üretilen elektriğin depolanarak talebin sürdüğü güneşsiz saatlerde kullanılmasına imkan sağlıyor.
Batarya yatırımlarındaki ivmeyi destekleyen en önemli gelişmelerden biri ise depolama maliyetlerindeki düşüş oldu. Rapora göre, özellikle lityum demir fosfat teknolojisindeki ilerlemeler sayesinde batarya depolama sistemlerinin küresel ortalama kurulum maliyeti 2010'da kilovatsaat başına 2 bin 634 dolar seviyesindeyken, 2025'te 140 dolara kadar geriledi.
Böylece batarya maliyetleri 15 yıllık dönemde yüzde 95 azaldı. Aynı süreçte bataryaların performans, güvenlik ve çevrim ömründe de gelişmeler yaşandı.
Ember, söz konusu gelişmelerin batarya depolamayı, gündüz saatlerinde güneşten üretilen elektriği düşük maliyetle güneşsiz saatlere aktarabilen ekonomik ve ölçeklenebilir bir araç haline getirdiğini belirtiyor.
Güneş enerjisi ile batarya sistemlerinin birlikte kurulması da giderek yaygınlaşıyor. Dünya genelinde 2025'te devreye alınan yeni büyük ölçekli güneş enerjisi kapasitesinin yaklaşık dörtte biri batarya sistemleriyle birlikte kuruldu.
Batarya kapasitesinin hızlı şekilde büyüdüğü pazarlarda güneş enerjisi ve bataryaların akşam saatlerindeki elektrik talebini karşılama oranı da yükseliyor.
Bulgaristan ve Şili, 2025'te günlük yeni güneş enerjisi üretimlerinin dörtte üçünden fazlasını güneşin olmadığı saatlere aktarabilecek miktarda yeni batarya kapasitesi kurarak öne çıktı. Bu oran Bulgaristan'da yüzde 77, Şili'de yüzde 76 olarak kaydedilirken, Avustralya yüzde 60 ile bu ülkeleri takip etti.
ABD'nin güneş enerjisi üretiminin yoğun olduğu Kaliforniya eyaletinde ise yılın ilk yarısında ortalama bir günde güneş enerjisi ve bataryalar, 19.00-21.00 saatleri arasında elektrik talebinin dörtte birinden fazlasını karşıladı.
Şili ve Bulgaristan'da 2023'ün ilk yarısında akşam saatlerinde güneş enerjisinin elektrik talebine katkısı yok denecek kadar azken, 2026'nın ilk yarısındaki ortalama bir günde bataryalar 19.00-21.00 saatleri arasında elektrik talebinin Şili'de yüzde 10'undan fazlasını, Bulgaristan'da ise yüzde 24'ünü karşıladı.
Ember raporunda, batarya yatırımlarındaki artışın tek başına yeterli olmadığına dikkat çekiliyor. Depolama sistemlerinin enerji arbitrajı, yan hizmetler ve kapasite ödemeleri gibi farklı gelir kaynaklarına erişebilmesini sağlayacak bir piyasa tasarımının da kritik olduğu vurgulanıyor.
Ember'e göre, güneş enerjisindeki büyümenin bir sonraki aşamasında bataryaların ne kadar hızlı devreye alınacağı ve elektrik sistemlerine ne ölçüde etkin biçimde entegre edileceği belirleyici olacak.
markasıdır.
Haber Gönder
Okuyucu Yorumları 0 yorum