ABD'de yapay zeka teknolojilerine yönelik milyarlarca dolarlık yatırımlarla birlikte hızlanan veri merkezi projeleri, ülke çapında geniş katılımlı protestoları beraberinde getirdi. Çevreye ve doğal kaynaklara zarar vereceğini savunan aktivistler, cumartesi günü onlarca kentte eş zamanlı gösteriler gerçekleştirdi.

Reuters'in haberine göre, 42 eyalette toplam 142 protesto düzenlenirken, bu organizasyon yapay zeka altyapısının büyümesine karşı gerçekleştirilen ilk ülke genelindeki koordineli eylem oldu. Protestocular, veri merkezi yatırımlarının yeterli denetim ve kamuoyu gözetimi olmadan ilerlediğini savundu.
Eylemlerin koordinasyonunu HumansFirst üstlendi. Kuruculardan Amy Kremer, veri merkezlerine karşı yükselen itirazların, 2009 yılında vergi politikaları ve devlet müdahalesine tepki olarak ortaya çıkan Tea Party hareketinin ilk dönemlerindeki toplumsal yükselişe benzediğini dile getirdi.

Virginia'nın Fredericksburg kentindeki gösteride "Suyla yaşıyoruz, veriyle değil" yazılı pankart dikkat çekerken, Atlanta'daki protestolarda ise "Georgia hiper ölçekli yapay zeka veri merkezleri için oy kullanmadı" ifadelerinin yer aldığı dövizler taşındı.
Ülke genelindeki ve şehir bazındaki toplam katılımcı sayısına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. HumansFirst adına basın çalışmalarını yürüten Right Turn Strategies Başkanı Chris Barron ise bazı kırsal bölgeler ile Atlanta gibi büyük şehirlerde katılımın beklentilerin altında kaldığını, buna karşın yerel gönüllülerin ortaya koyduğu çabadan memnun olduklarını söyledi.

Haziran ayında yapılan Reuters/Ipsos araştırması, veri merkezi yatırımlarına yönelik kamuoyu desteğinin sınırlı olduğunu ortaya koydu. Ankete göre Amerikalıların yalnızca üçte biri ülkede veri merkezi inşaatlarının mevcut hızını destekliyor.
Araştırmaya katılanların yüzde 14'ü ise Meta, Alphabet, Amazon, Microsoft ve Elon Musk'ın xAI şirketi gibi teknoloji şirketlerinin yapay zeka projeleri kapsamında kendi bölgelerinde veri merkezi kurulmasına olumlu baktığını belirtti.
Veri Merkezi Koalisyonu Başkanı Josh Levi ise sektörün faaliyet gösterdiği bölgelerde yük oluşturmak yerine katkı sağlamayı hedeflediğini söyledi. Levi, siyasetçiler, paydaşlar ve yerel halkla birlikte çalıştıklarını, hanehalkı ile işletmeler üzerindeki olası olumsuz etkileri en aza indirmek için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

HumansFirst kurucularından Amy Kremer, veri merkezlerine yönelik itirazların belirli bir siyasi görüşe ait olmadığını vurguladı. Kremer, birçok kişinin yaşadığı bölgede büyük ölçekli veri merkezi projeleri planlandığını sonradan öğrendiğini ve bu yatırımları istemediğini söyledi.
Konuya ilişkin tartışmaların kasım ayında yapılacak ara seçimlerde ve 2028 başkanlık seçimlerinde öne çıkan başlıklardan biri olabileceğini savunan Kremer, Cumhuriyetçileri büyük teknoloji şirketlerine ayrıcalık tanımakla eleştirdi. Öte yandan New York eyaletinde veri merkezi izinlerini durdurmayı amaçlayan uygulamaları da desteklemediklerini belirtti.

Gösterileri organize eden gruplar; veri merkezi projelerinde daha fazla şeffaflık sağlanmasını, çevre ve doğal kaynakların korunmasını, iyi ücretli sendikalı istihdam oluşturulmasını ve şirketlerin verdikleri taahhütleri yerine getirmemeleri halinde hesap vermelerini talep etti.
Veri merkezi yatırımlarının yoğunlaştığı Texas, 18 protestoyla en fazla gösterinin yapıldığı eyalet oldu. Georgia'da 11, California'da sekiz protesto gerçekleştirilirken, Pennsylvania, Florida ve Indiana'da ise yedişer eylem düzenlendi.
Atlanta'daki protestoya yaklaşık 12 kişi katıldı. Etkinlikte gönüllü olarak görev yapan Jake Watts, göstericilerin büyük bölümünün veri merkezi yatırımlarının yoğunlaştığı Georgia'nın küçük yerleşim yerlerinden geldiğini söyledi.

Texas'ın Tyler kentinde ilk kez protesto organize eden Eva Cardona'nın çağrısıyla düzenlenen gösteriye de yaklaşık 12 kişi katıldı. Kendisini "siyasi göçebe" olarak tanımlayan Cardona, denetimsiz yapay zeka uygulamaları ve hızlı büyümenin kaygı verici olduğunu belirterek, yalnızca sosyal medya üzerinden tepki göstermek yerine doğrudan sahaya çıkmayı tercih ettiğini ifade etti.
Gösterilerde en sık dile getirilen konuların başında veri merkezlerinin su kaynakları üzerindeki etkisi yer aldı. Özellikle kuraklık ve su sıkıntısı yaşayan bölgelerde planlanan projeler protestocuların tepkisini çekti.

California'daki Imperial County protestosuna katılan Ivan DelSol, inşa edilmesi planlanan bir veri merkezinin Colorado Nehri'nden yılda 260 milyon galon, yani yaklaşık 984 milyon litre su kullanabileceğini söyledi. DelSol, yapay zeka sistemleri için bu büyüklükte tatlı su tüketilmesini "distopik" olarak değerlendirdi. Hava sıcaklığının 38 derecenin üzerine çıktığı gösteriye yaklaşık 50 kişinin katıldığı belirtildi.
Veri merkezlerinin su kullanımı, özellikle su kaynaklarının sınırlı olduğu bölgelerde protestoların odak noktalarından biri olurken, sektör temsilcileri ise bu tesislerin su tüketiminin diğer sektörlerle kıyaslandığında daha düşük seviyede kaldığını savunuyor.
Okuyucu Yorumları 0 yorum