Emtia piyasaları sarsıldı: Petrol yükseldi, metaller geriledi

Emtia piyasalarında bu hafta, Orta Doğu’daki tansiyonun düşmemesi, Hürmüz Boğazı kaynaklı arz kaygıları ve yüksek petrol fiyatlarının enflasyon beklentilerini artırması fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.

Bu gelişmelerle birlikte piyasalarda dalgalı bir görünüm ortaya çıkarken yatırımcılar, büyük merkez bankalarının para politikası kararlarına odaklandı.

ENERJİDEKİ YÜKSELİŞ CANLI

Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığına yönelik riskler petrol ve doğal gaz fiyatlarında jeopolitik risk priminin korunmasına neden olurken enerji maliyetlerindeki yükseliş enflasyon endişelerini canlı tuttu.

ABD ile İran arasındaki görüşmelerin yeniden başlayıp başlamayacağına ilişkin haber akışı da piyasaların temkinli kalmasına yol açtı. Haftanın son işlem gününde ABD’den gelen müzakerelerin yeniden başlatılabileceğine yönelik sinyaller ise risk iştahını kısmen artırdı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılması planlanan ABD-İran görüşmelerine ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner’in katılacağını, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in ise toplantıda yer almayacağını bildirdi.

Leavitt, Trump’ın ulusal güvenlik ekibiyle süreci yakından takip edeceğini ve gelişmelere göre gerekli adımları atacağını ifade etti. Öte yandan, gelecek hafta piyasaların odağında ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararı yer alıyor.

Para piyasalarında yapılan fiyatlamalara göre Fed’in politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutmasına kesin gözüyle bakılıyor. Orta Doğu’daki gelişmeler nedeniyle yükselen enerji maliyetlerinin enflasyon baskısını artırabileceği endişesi, faiz indirimi beklentilerinin ötelenmesine yol açıyor.

Jeopolitik risklerin öne çıktığı süreçte Fed Başkanı Jerome Powell’ın vereceği mesajların, özellikle altın, petrol ve baz metaller başta olmak üzere emtia fiyatları üzerinde belirleyici olabileceği değerlendiriliyor. Analistler, bu toplantının Powell’ın görev süresi dolmadan önceki son toplantı olacağına da dikkat çekiyor.

DEĞERLİ METALLERDE DOLAR VE FAİZ BASKISI

Değerli metaller, haftayı negatif bir görünümle tamamladı. Orta Doğu’daki gelişmeler ve merkez bankalarının politikalarına yönelik beklentiler fiyatlamaları baskıladı.

ABD-İran hattındaki belirsizlikler petrol fiyatlarını desteklerken enerji maliyetlerindeki artış küresel enflasyon beklentilerini yukarı çekti. Bu durum, merkez bankalarının faiz indirimlerinde daha temkinli olabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi.

Faiz indirimi beklentilerinin zayıflamasıyla dolar endeksinde toparlanma ve ABD tahvil getirilerinde yükseliş görülürken, getirisi olmayan değerli metaller üzerinde baskı oluştu.

Analistler, jeopolitik risklerin güvenli liman talebini desteklediğini ancak güçlü dolar ve yüksek faiz beklentilerinin fiyatlamalarda daha etkili olduğunu belirtti.

Bu gelişmelerle ons bazında haftalık fiyatlar gümüşte yüzde 6,5, platinde yüzde 4,5, paladyumda yüzde 4,5 ve altında yüzde 2,6 düşüş kaydetti.

BAZ METALLERDE ÇİN VERİLERİ ÖNE ÇIKTI

Baz metaller tarafında ise jeopolitik riskler ve enerji arzına ilişkin kaygılar fiyatlamaları etkilerken gözler Çin’den gelen makroekonomik verilere çevrildi.

Mart ayına ilişkin veriler, sanayi üretiminde büyümenin sürdüğünü ancak iç talep ve yatırımlarda zayıflamanın devam ettiğini ortaya koydu.

Sanayi üretimi yıllık bazda yüzde 5,7 artarken perakende satışlar yüzde 1,7’ye geriledi. Sabit varlık yatırımları da ilk çeyrekte yüzde 1,7 artarak beklentilerin altında kaldı.

Nikel fiyatları arz endişeleri ve piyasa dengesine ilişkin beklentilerle yükselirken paslanmaz çelik talebinde toparlanma beklentisi de fiyatları destekledi.

Alüminyumda ise enerji yoğun üretim yapısı ve Orta Doğu kaynaklı lojistik riskler fiyatların yukarı yönlü hareketinde etkili oldu.

Bakırda Çin talebine yönelik karışık sinyaller ve küresel büyüme endişeleri satış baskısını artırdı. Hafta içinde zaman zaman toparlanma görülse de genel eğilim aşağı yönlü oldu.

Tezgah üstü piyasada libre bazında nikel yüzde 6,3, çinko yüzde 1,3 ve alüminyum yüzde 1,2 yükselirken bakır yüzde 0,8 geriledi. Kurşun fiyatları ise yatay seyretti.

ENERJİ PİYASASINDA HÜRMÜZ ETKİSİ

Enerji tarafında haftanın ana belirleyicisi Orta Doğu kaynaklı arz kaygıları ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmeler oldu.

ABD ile İran arasında müzakere sürecine yönelik çelişkili açıklamalar, arzda kesinti yaşanabileceği endişesini artırırken deniz taşımacılığına yönelik riskler Brent petrol fiyatlarını destekledi.

Hürmüz Boğazı’nın küresel petrol ve LNG taşımacılığı açısından kritik rolü, arz güvenliğine yönelik hassasiyeti artırdı. Bölgeden geçen sevkiyatlara ilişkin risklerin yükselmesi fiyatlara jeopolitik risk primi ekledi.

Zaman zaman müzakerelerin yeniden başlayabileceğine dair haberler fiyatlarda sınırlı geri çekilmeye neden olsa da genel olarak arz endişeleri yüksek seyrin korunmasına yol açtı.

ABD doğal gaz piyasasında ise iç dinamikler öne çıktı. Beklentilerin üzerinde gelen stok artışı fiyatlardaki yükselişi sınırlarken LNG talebi ve hava koşullarına bağlı tüketim görünümü destekleyici oldu.

Bu gelişmelerle Brent petrol haftalık bazda yüzde 13,5, doğal gaz fiyatı ise yüzde 0,3 artış gösterdi.

TARIM EMTİALARINDA MALİYET BASKISI

Tarım emtialarında da Orta Doğu’daki gelişmeler, enerji fiyatları ve lojistik maliyetler fiyatlamalarda belirleyici oldu.

Hürmüz Boğazı’na ilişkin riskler petrol fiyatlarında dalgalanmayı artırırken gübre, navlun ve sigorta maliyetleri üzerinden tarım ürünlerinde maliyet baskısı öne çıktı.

Buğday fiyatlarındaki yükselişte ABD’de kışlık buğday ekili alanlarda devam eden kuraklık riski etkili oldu.

ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre kışlık buğdayın yalnızca yüzde 30’unun "iyi/çok iyi" durumda bulunması üretim kalitesine ilişkin kaygıları artırdı. Buna karşılık Rusya’nın ihracat vergisini sıfırlaması ve üretim tahminlerini yukarı çekmesi fiyatları sınırlayan unsur oldu.

Mısır fiyatları ise güçlü ihracat talebi ve enerji piyasalarındaki yükselişten destek buldu. Chicago Ticaret Borsası’nda kile bazında buğday yüzde 2,8, mısır yüzde 1,3 artarken pirinç yüzde 2,7 ve soya fasulyesi yüzde 0,5 geriledi.

Intercontinental Exchange’te libre bazında şeker yüzde 4,6, kahve yüzde 3,7 yükselirken pamuk yüzde 0,3 düştü. Kakao fiyatı ise haftayı yüzde 4,8 artışla tamamladı.

Kaynak : Dünya Gazetesi