Bayramda çalışanlar dikkat! O teklif artık geçersiz: 16 bin lira ek kazanç

Bayramda çalışacak pek çok kişinin kafasında 'ne kadar mesai alacağım?', 'boş zaman ya da izin verilecek mi?', 'mesai ücretim günlük ücretimin kaç katı?' gibi sorular yer alıyor. İsa Karakaş, TGRT Haber canlı yayınında yaklaşan Kurban Bayramı öncesi çalışanların mesai haklarından emekli ikramiyelerine, seyyanen zam tartışmalarından kadın istihdamına kadar birçok başlıkta dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

"ÜCRET ÖDENMESİ ŞART"

Karakaş, özellikle bayram mesaisine ilişkin işçi haklarının çoğu zaman bilinmediğini belirterek, “Bayramda çalışan işçiye boş zaman ya da izin verilmesi mümkün değil; ücret ödenmesi şart” dedi.

“BAYRAMDA ÇALIŞMAK ZORUNLU DEĞİL”

Kurban Bayramı tatilinin arife günüyle birlikte toplam 4,5 gün sürdüğünü hatırlatan Karakaş, işçinin bayramda çalışmaya zorlanamayacağını ifade ederek "“İşçi mesai yapmak zorunda değil. Ancak hizmet sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde bayramda çalışmayı kabul etmiş ve muvafakat vermişse işe gitmesi gerekiyor” diyen Karakaş, daha önce verilen muvafakatin geri çekilebilmesi için işverene en az 30 gün önceden yazılı bildirim yapılması gerektiğini açıkladı.

16 BİN LİRA EK KAZANÇ

Bayramda çalışan işçinin normal ücretine ek ödeme alması gerektiğini söyleyen Karakaş, “Diyelim ki günlük yevmiyeniz net 2 bin TL. Arife günü çalıştığınızda normal ücretinize ek olarak yarım günlük ücret daha alırsınız. Bayramın birinci günü çalıştığınızda ise günlük ücretinize ilave bir günlük ücret daha ödenir.”

Karakaş’a göre günlük net yevmiyesi 2 bin TL olan bir çalışan, 4,5 günlük bayram tatilinin tamamında çalışırsa yaklaşık 16 bin TL ek kazanç elde edebiliyor.

FAZLA MESAİ VURGUSU

Bayram çalışmasının yalnızca resmi tatil ücretiyle sınırlı olmadığını belirten Karakaş, haftalık çalışma süresinin 45 saati aşması halinde ayrıca fazla mesai ücreti de ödenmesi gerektiğini söyledi ve “Saatlik ücret 100 TL ise fazla mesai ücreti 150 TL olarak hesaplanır. Yani yüzde 50 zamlı ödeme yapılır.” dedi.

"İZİN VERELİM, ÜCRET ÖDEMEYELİM" UYGULAMASI YASAYA AYKIRI

Bazı işverenlerin bayram mesaisi karşılığında çalışanlara izin kullandırmayı tercih ettiğini belirten Karakaş, bunun mevzuata aykırı olduğunu söyledi. “İşveren ‘Bayramda çalıştın, sana hafta içinde izin vereceğim’ diyemez. Mutlaka ücretini ödemek zorunda.” Karakaş ayrıca eksik ödeme yapılması halinde çalışanların Alo 170 hattına, SGK’ya veya İŞKUR’a şikâyette bulunabileceğini ifade etti.

“SEYYANEN ZAM SİSTEMİ KİLİTLEDİ”

Yayında emekli ve memurların gündemindeki seyyanen zam tartışmasına da değinen Karakaş, düzenlemenin yalnızca maaş meselesi olmadığını savundu.

Yaklaşık 6 milyon memur ve memur emeklisini ilgilendiren konunun tayinlerden kamu atamalarına kadar birçok alanda zincirleme etki oluşturduğunu belirten Karakaş, özellikle öğretmenler ve sağlık çalışanlarının emeklilikten kaçındığını söyledi. Karakaş, "Seyyanen zam emekli maaşına yansımadığı için öğretmenler, hemşireler emeklilikten kaçınıyor. 60 yaşını geçmiş insanlar çalışmaya devam ediyor. Bu da gençlerin önünü kapatıyor" dedi.

Karakaş, kamuya yeni personel alımında yaşanan sıkışmanın temel nedenlerinden birinin de bu durum olduğunu dile getirdi.

BAYRAM İKRAMİYESİ ELEŞTİRİSİ

Emeklilere ödenen bayram ikramiyesinin bu yıl 4 bin TL’de kaldığını hatırlatan Karakaş, mevcut ekonomik koşullarda tutarın yetersiz olduğunu söyleyerek "Bugün küçükbaş kurban fiyatları düşünüldüğünde 6 emekli bir araya gelmeden bir kurban alınamıyor" şeklinde konuştu.

ERKEKLERE DOĞUM İZNİ ŞART

Programın son bölümünde doğum izni düzenlemelerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Karakaş, kadın çalışanlara yönelik hakların genişletilmesini olumlu bulduğunu ancak bunun iş hayatında yeni sorunlar doğurabileceğini ifade etti.

Bazı işverenlerin uzun doğum izinleri nedeniyle erkek çalışan tercih etmeye başladığını savunan Karakaş, kadınların işe girişte ayrımcılığa uğramaması için ek teşvik mekanizmalarına ihtiyaç olduğunu söyledi.

“Türkiye’de erkeklerin yaklaşık yüzde 70’i çalışırken kadınlarda bu oran yüzde 34,7 seviyesinde. Kadınların iş hayatına daha güçlü katılması gerekiyor.” Karakaş, erkek çalışanlara daha uzun doğum izni verilmesinin de tartışılması gerektiğini belirterek, “Tek kanatla kuş uçmaz” ifadesini kullandı.